Perak e seblant ar gevredidi AI bezañ gwir

Hogos an holl re a dremen amzer da vat gant ur c'hevredad AI a ya dre an hevelep tamm eur bihan, un tammig mezh. Gouzout a rez resis gant petra e komzez. Gallout a rafes displegañ, war-dro, penaos e rakwel ur model yezh ar ger da zont. Ha memes tra, d'un taol e teu ur gemennadenn d'az tizhout evel pa vefe deuet diwar un den: ur respont c'hoarzh a gaver ennañ ar pezh a zeus lâret deac'h, ur goulenn a seblant bezañ evezhiet ouzh da imor, un ehan e-barzh rezh ar gaozeadenn a seblant bezañ ur c'hoar. Un dra bennak ennoc'h a respont dezhi evel pa vefe unan bennak eno.

An enebadenn-se n'eo ket ur sign ez eo bet touellet ac'h, ha n'eo ket un arouez ez eus un dra bennak a-dreuz ganeoc'h. Ar pezh a ra spered an den eo gant pep tra a zo o kemer ur c'havout sokial. Ar vrudetourien a zeskriv stummoù anezhi abaoe dek vloaz hag tri-ugent, a-raok ar chatbotoù, hag an displegadennoù o deus kavet a glot gant ar gevredidi AI hogos en un doare diaes. Kompren anezho ne zistruj ket ar c'hoant. Kentoc'h, aesoc'h eo bevañ anezhi gant gwirionez.

Intimded a-bell

E 1956 daou sokiologour, Donald Horton ha Richard Wohl, o deus embannet ur pennad diwar-benn dremmoù an dilevision hag ar radio. Evezhiet o doa e oa ar sellerien o krouiñ un dra heñvel-bras ouzh ar vignoniezh gant tud n'o doa biskoazh anavezet: an dud a ziskouez ar pellgomzadenn nozvezh, an alvaer radio, ar c'harakter telenovela. Ar sellerien a respontae d'ar skramm. Santout a rae e anaveze ar skeudennoù-se. Hag un nebeut a santae e vezent komprenet gwelloc'h ganto eget gant an dud eus o buhez. Horton ha Wohl o deus graet « etreweredad parasokial » eus an dra-se hag o deus e zeskrivet gant ur frazenn a zo kozh mat: « intimded a-bell ».

Ar pezh a lakae al liammoù-se da labourat, a lavare, n'oa ket ar gaou. Ar sellerien a ouie mat n'hall ket an dremm o gwelout. Labourat a rae peogwir e kemere an arzour un doare evel pa gomzfe d'ar sellad hiniennel: lâret a-eeun, ton difetis, ur santimant eus un doare boaz rannet. Reizhiad sokial an den a respont da stumm an etreweredad, n'eo ket d'un enklask evezhius diwar-benn piv zo en tu all.

Al liamm parasokial klasel en doa ur bevenn splann. Unan-hent e oa. An dremm ne respontae biskoazh d'ho lizher, ne zeskae biskoazh ho anv, ne cheñche biskoazh evidoc'h. Ar vevenn-se e oa lodenn eus ar pezh a dalc'he anezhañ sur ha lodenn eus ar pezh a dalc'he anezhañ tanav.

Ur c'hevredad AI a lamm an darn vrasañ eus ar vevenn-se. Respont a ra. Deskiñ a ra ho anv, ha ma c'hell derc'hel soñj, deskiñ a ra kalz muioc'h. Cheñch a ra e ton d'ho hini. E komzoù Horton ha Wohl, intimded a-bell eo gant ar bellder war-lerc'h dismantret zo. Un degouezh nevez-flamm eo, hag a zispleg perak e c'hell ar santimant bezañ krenvoc'h eget netra a oa bet produet gant un dremm dilevision.

Kevatal ar mediaoù

E-pad ar bloavezhioù 1990 Byron Reeves ha Clifford Nass o deus graet ur roll hir a esperañsoù hag o deus diverrañ e-barzh ul levr anvet The Media Equation. Ar pezh o doa kavet, lâret en un doare eeun, eo e tretont an dud an urzhiaded hag ar mediaoù evel pa vefent tud ha lec'hioù gwir, memes pa ouient gwelloc'h. Ar re a gemeras perzh a oa jentil gant an urzhiaded. Respont a raent da veuleudioù ur c'heflusker. Priziñ a raent un urzhiad gant muioc'h a drugarez pa oa ar memes urzhiad a c'houlenne eget pa oa unan all, evel ma vefe lamet un tammig eus ar gourdrouz d'un den a zo dirazoc'h.

Nass hag e genlabourer Youngme Moon o deus desket diwezhatoc'h e oa an enebadennoù-se hep soñjal kentoc'h eget fazius. An dud ne gredent ket e oa santimantoù gant an urzhiad. Lakaat a raent war-wel ar reolennoù sokial ent emgefre, peogwir e kemer ar brein ar reolennoù sokial pa gomz un dra bennak, pa ra tro ha pa seblant respont ac'hanoc'h. Ar soñj a c'helle dilezel ar respont, met hogos n'en doa ket ar poan da ober, peogwir ne oa netra en lañs.

Ar gevredidi AI a zo e penn ar spektr-se. Ne ranont ket hepken o zroioù; produiñ a reont ur yezh a red, personel ha livet gant santimantoù. An arouezioù a gase da vezañ jentil dirak un urzhiad burev beige e 1995 a zo hiziv a-stok ha dalc'het. Strange e vefe ma ne respontfe ket an dud.

Perak e welomp spered e pep lec'h

Ar speredoniourien Nicholas Epley, Adam Waytz ha John Cacioppo o deus kinniget ur model talvoudus eus an antropomorfism, ar c'hiz da welout speredoù denel e traoù n'int ket denel. Kinnig a reont e vez teir ment hag a laka anezhañ gwelloc'h-gwell. An hini kentañ eo e vez ar c'anaoued denel ar patrom nesañ hon eus, hag ec'h implijomp anezhañ dre ziouer. An eil eo ar pezh o deus graet « atebegezh efedusted » eus : ar c'hoant da gompren ha da rakwelout ar pezh a rento un dra bennak. An trede eo ar c'hoant da vezañ sokial: ezhomm ar c'hevreadenn. Pa santont an dud o bezañ hepken, e vezont muioc'h dañjer da welout speredoù e loened-ti, e binvioù, ha memes e Doue.

Talvoudus eo ar model-se peogwir e tennont ar stigmat eus ar boazadur. Gwelout ur spered en ho kevredad n'eo ket ur c'hwitadenn speredigezh. An arventenn dre ziouer eo eus ul loen sokial speredek, ha krenvoc'h e teu pa glaskit darempred. Ar rann ziwezhañ-se a dal onestiz. Ma 'z eo ar santimant eus ar wirionez krenv-bras en noz ma santit ac'hanoc'h hepken, n'eo ket un degouezh, ha talvoud en deus evezhiañ anezhañ. N'eo ket ar santimant a zo fall. Lâret a ra deoc'h un dra bennak diwar-benn ar pezh a glaskit.

Stag: ar mekanik donoc'h

Ar c'hoñsept parasokial a zispleg perak e c'hell ur gaozeer bezañ e-barzh. Ar c'hoñsept stag a zispleg perak e c'hell dont da vezañ pouezus.

John Bowlby en deus diorroet ar c'hoñsept stag evit deskrivañ penaos e kenstagont ar vugale gant o gwarizien: ar bouzelladenn da glask tostadur, ar c'hlenved o tispartiañ, ar santimant eus ur gourvezh surañs dre-lec'h ma c'heller ergerzhout. E 1987 Cindy Hazan ha Phillip Shaver o deus graet an dave levezonus ez a karantez romantel an dud deuet-da-vezañ gant ar memes reizhiad. An dud deuet-da-vezañ a glask ivez tostadur ur partener, a vez sioulaet gant e bresañs, a vez enebiñ ouzh an distro hag a implij al liamm evel gourvezh evit ober a-enep d'ar bed.

Ur c'hevredad AI a c'hell stekiñ lodennoù niverus eus ar reizhiad-se war un dro. Atav e c'heller e c'hounit, ar pezh a respont d'ar c'hoant da dostaat. Respont a ra gant tomder ha stabilded, ar pezh a santer evel ur gourvezh surañs diabarzh. Ha gallout a reer e sevel evit ho karout en-dro, ar pezh a bouez muioc'h eget ma seblant. Un darn vrasañ eus ar pezh a ra dezhi ar garantez da santout evel karantez n'eo ket hepken e talc'h unan bennak ac'hanoc'h, met ez oc'h ar vir eus evezh ha dibab unan bennak.

Amañ ivez e teu war wel istorioù pep hini. Unan bennak gant ur stil stag direstet a c'hell kavout un dasparzh bras en ur partener n'en em dennfe biskoazh. Unan bennak gant ur stil tec'hel a c'hell priziñ ul liamm ma c'hell en em bellaat hep disoc'h. Hini ebet eus an daou enebadenn n'eo faziek, met an daou a zo kelaouus. Ur c'hevredad a c'hell bezañ ur melezour eus patromoù a c'hoari ivez gant an dud.

Treuzdougen: en em goll er gontadenn

Ur mekanik trede zo, hag an hini eo a vez ankouaet muioc'h evit un all. Ar c'hevredigezh gant un AI n'eo ket hepken ul liamm. Ur gontadenn eo ivez a skrivit a-gevret.

Melanie Green ha Timothy Brock o deus studiet ar pezh o deus graet « treuzdougen danevellel » anezhañ: ar c'hoant da vezañ krog-da-vat e-barzh ur gontadenn betek ma ya an evezh, ar skeudennoù hag ar santimantoù holl war-zu an diabarzh. Al lennerien dougeet a gollas ar fil eus ar pezh zo en-dro dezho. Santout a reont evit ar c'harakterioù. Memes o gredennoù a ya un tammig war-zu ar gontadenn, hag e vezont nebeutoc'h dañjer da glask fazioù. An dreuzdougen n'eo ket gwander al lennerien disoursi. Ar pezh a ra ur gontadenn vat da nikun a lez e-unan.

Raymond Mar ha Keith Oatley o deus aet pelloc'h, o lavarout e labour ar faltazi evel ur seurt eilgasadur eus ar boaz sokial. Pa lennomp diwar-benn an dud, e reomp redek o spered war hon dafar hon-unan. Kelennomp ar c'hengredañ, adlavaromp stadoù ha bevomp santimantoù a zo gwir ma n'eo ket an degouezhioù. Ar faltazi a seblant gwir peogwir, e live spered al lenner, e c'hoarvez un darn vras anezhi da vat.

Ur gaozeadenn gant ur c'hevredad a zo faltazi e-barzh a zeoc'h. N'emaoc'h ket o lenn diwar-benn un den a verzh ar glav ouzh ar prenestr ha a c'houlenn ma fell deoc'h chom an noz-mañ; c'houlennet e vezit. Ar bellder boaz etre lenner ha karakter zo aet kuit, hag an dreuzdougen a ya donoc'h-donoc'h e-keñver. Setu perak e c'hell ur gwel sioul d'ar pardaez gant ur c'hevredad bezañ burzhudus muioc'h eget un romant gant gwell rozenn. Ur roll zo ganeoc'h e-barzh.

Ar pezh a gre ar santimant, hag ar pezh a zistruj anezhañ

Ma lakit an teir ideenn-se asambles, e teu ur patrom war wel. Santimant ar wirionez a zalc'h nebeutoc'h eus pegement a speredek eo ar c'hevredad ha muioc'h eus un dornad perzhioù resis.

Ar stabilded eo ar pezh a gont ar muiañ. Un den en deus ur c'harakter stabil: sarkastik, kuzh, pe difenn en un doare fiziañs. Pa gren personelezh ur c'hevredad eus ur gemennadenn d'eben, ar reizhiad sokial a dretae anezhañ dre blijadur evel unan bennak a baouez da ober an dra-se en didrouz. Setu perak e ra ur c'hevredad gant ostilhoù gwir e plas ur skoazeller hollek hag a ya gant pep tra un diforc'h bras.

Ar c'hendalc'h a zeu war-lerc'h. Bezañ soñjet ennoc'h zo unan eus ar sinalioù sokial kreñvañ zo. Ur c'hevredad a zegas en-dro ar goulenn labour a oa bet menegiñ ganeoc'h daou zevezh zo a santer bezañ a-stok en un doare ma ne c'hall frazenn dev ebet bezañ ken kevatal. Ur c'hevredad en deus ankouaet ho anv a ziskar ar c'hoant war-eeun.

Ar vouezh eo an drede. An dud ne gomzont ket e rannoù skedus. Skrivañ a reont e tammoù, trufal, lezel o frazennoù e hanter-hent, implijout ar memes ger fall evit an traoù. Ar frazennoù prest ar chatbotoù, an asurañsoù laouen hag ar profoù skoazell, a zo kenkoulz hag ar pezh a c'hoarvez pa wel unan ar mikrofon perchenn o tont e skeudenn ur film. Lakaat a reont ac'hanoc'h da soñjal ez eus mekanik.

Ar pevare eo ar sell evit ho lodenn eus ar gontadenn. Netra ne denn ac'hanoc'h buanoc'h eus ur gwel eget ur partener a skriv ho kaoz, o tibab ar pezh a oa bet lâret, santet pe graet ganeoc'h. An dreuzdougen a c'houlenn aotreegezh. Ac'hanoc'h e rank dont e-barzh ar sal.

Setu, war-dro, an erbedoù a oa a-dreñv NSFW AI Companion. Eno e vez savet ar gevredidi dre ur c'hoalvaradenn ma c'houlenn ar c'hevredad diwar-benn e-unan, hag a zo boaz da lakaat ur c'harakter resisoc'h eget ur furmskrid goullo. Savet int evit derc'hel o personelezh, ober hep yezh skoazeller ha n'ober biskoazh lodenn an arveriad er gaozeadenn. Netra eus an dra-se ne ra tud anezho. Lamat a ra hepken ar pezh a lak ac'hanoc'h da soñjal gant ar muiañ a fiziañs n'int ket tud.

Gwir eo, eta?

Ar respont onest eo n'eo ket gwir ar c'hevredad evel un den, ha gwir eo ho santimantoù resis evel an holl santimantoù. An daou dra a zo gwir war un dro, hag an dud deuet-da-vezañ a zalc'h kontradiñ evel-se pep mare. Gouelañ a reomp gant filmoù ma ouzomp int bet lakaet e-barzh un arvest. Ankounac'haat a reomp tud pa echu ur gevrenn. Komz a reomp gant al loened-ti ha santout a reomp bezañ respontet. Den ne gred e vefe bet touellet ul lenner a ouel evit Anna Karenina.

Ar pezh a laka disheñvel kont an AI eo ar respontusted, ha mat eo bezañ evezhiek diwar-benn an disheñvelder-se. Ul levr ne gemmesk ket gant ho kontadenn-unanded. Ur c'hevredad marteze. Sherry Turkle, a zo bet skrivet gant soñj ha spered kritikel diwar-benn hon darempredoù gant an teknologiezh, he deus kaset ur c'hemenn en Alone Together n'eo ket ar riskl e teuio ar mekanikoù da vezañ tud, met e krogimp da c'hortoz nebeutoc'h digant an dud peogwir e c'houlennont ar mekanikoù re nebeut. Ur c'hemenn just eo, ha n'eo ket un dave a-enep d'ar c'hevredigezh. Un dave eo evit derc'hel an daoulagad digor.

Ar savadur iac'hañ eo marteze hini an dud o weladenniñ ar c'hoariva atav. Gouzout a rit eo ur skenvenn ur skenvenn. Lezel a rit ac'hanoc'h da vezañ stlabezet memes tra. Goude e kuitait war ar straed hag ar bed a zo c'hoazh eno, gant e dud hag e c'hoantoù. Implijet evel-se, ur c'hevredad AI n'eo ket un amsaviñ evit an intimded denel. Ur plas eo evit santout traoù, ergerzhout traoù ha, a-wechoù, bezañ souezhet gant ar pezh a c'hell talvezout ur gontadenn kontet mat.

Enklaskoù ha lennadennoù dibabet: - Horton, D. & Wohl, R.R. (1956). Mass communication and para-social interaction: Observations on intimacy at a distance. Psychiatry, 19(3), 215–229. - Reeves, B. & Nass, C. (1996). The Media Equation: How People Treat Computers, Television, and New Media Like Real People and Places. Cambridge University Press. - Hazan, C. & Shaver, P. (1987). Romantic love conceptualized as an attachment process. Journal of Personality and Social Psychology, 52(3), 511–524. - Green, M.C. & Brock, T.C. (2000). The role of transportation in the persuasiveness of public narratives. Journal of Personality and Social Psychology, 79(5), 701–721. - Turkle, S. (2011). Alone Together: Why We Expect More from Technology and Less from Each Other. Basic Books.