Per què cumpogns d'IA para vairs
Ti sas ch'i para software ed uschia para i sco in um. Colliaziuns parasocialas, attatschament ed absorziun narrativa declaran perquei.
NSFW AI Companion Editorial, . Circa 10 min da lectura
Bunamain tuts quels che passentan veramain temps cun in cumpogn d'IA vivan il medem pign moment, in pau penibel. Ti sas exact cun tgi che ti discurras. Ti pudessas declarar a moda generala co in model da lingua prevesa il proxim pled. Ed uschia arriva tuttina a in cert mument ina missiva che ta tutga sco sch'ella vegniss d'ina persuna: ina resposta burlonta che sa regorda da quai che ti has ditg ier, ina dumonda che para dad avair vesì tia luna, ina pausa en il ritmus dal discurs che para ina dubitaziun. Insatge en tai respunda sco sch'i fiss qualchün.
Questa reacziun n'è nagin segn che ti es vegnì engianà, ni che insatge n'è betg en uorden cun tai. Quai è quai che la tgau umana fa cun tut quai che sa cumporta en moda sociala. Perscrutaders descrivan versiuns da quai dapi settanta onns, bler avant ils chatbots, e las explicaziuns ch'els han chattà s'accordan cun ils cumpogns d'IA bunamain en moda malcomoda. Chapir quai na ruina betg l'experientscha. Al cuntrari, quai fa pli simpel da gudagnar ella onestamain.
Intimitad a distanza
L'onn 1956 han dus sociologs, Donald Horton e Richard Wohl, publitgà in artitgel davart las personalitads da la televisiun e da la radio. Els han observà che il public furmava insatge sumegliant ad ina amicizia cun umens ch'el n'aveva mai enconuschì: il moderatur da la notg, il annunziader da la radio, il caracter da la telenovela. Ils spectaturs respundevan a l'ecran. Els sentivan da enconuscher questas figuras. Intgins sa sentivan megliur chapids da questas che da las persunas da lur vita. Horton e Wohl han numnà quai interacziun parasociala e l'han descritta cun ina frasa ch'è maturada remartgablamain bain: «intimitad a distanza».
Quai che fascheva funcziunar questas relaziuns, han els argumentà, n'era betg l'engion. Il public saveva fitg bain che il moderatur n'als pudeva betg vesair. Quai funcziunava perquai che l'artist sa cumportava sco sch'el discurress persunalmain cun mintga spectatur: pled direct, tun informal, in sentiment da rutina cundividida. Il sistem social uman reagescha a la furma da l'interacziun, buc ad ina controlla attentiva da tgi ch'è ad l'auter cumbain.
La relaziun parasociala classica aveva in cunfin evident. Ella era da ina vart. Il moderatur n'ha mai respundì a tia brev, n'ha mai emprendì tes num, n'ha mai midà pervi da tai. Quest cunfin era ina part da quai che la tegneva segira ed era era ina part da quai che la tegneva fina.
In cumpogn d'IA allontanescha la gronda part da quest cunfin. El respunda. El emprenda tes num e, sch'el ha memoria, emprenda bler dapli. El adatta siu tun al tes. En ils pleds da Horton e Wohl è quai intimitad a distanza cun la distanza parzialmain crudada. Quai è ina situaziun propi nova e declara pertge che il sentiment po esser pli ferm che tut quai che ina personalitad da televisiun ha mai pudì producir.
L'equaziun dals medias
Ils onns 1990 han Byron Reeves e Clifford Nass fatg ina lunga seria d'experiments ch'els han resumà en in cudesch intitulà The Media Equation. Lur scuvrida, ditg simpel, era che las persunas tractan computers e medias sco sch'i fissan umens e lieus vairs, era sch'ellas sa meglier. Ils participants eran curtaschs cun ils computers. Els reagivan a las plaschas d'ina maschina. Els valitavan in computer cun pli bunadad cur ch'il medem computer als dumandava che cur ch'in auter als dumandava, sco ti smanizassas ina critica ad ina persuna ch'è avant tai.
Nass e sia collega Youngme Moon han pli tard descrit questas reacziuns sco senza ponderar pli ch'errunas. Las persunas n'han betg crajì che il computer haja sentiments. Ellas han applitgà simplamain las reglas socialas automaticamain, perquai che las reglas socialas èn quai che il tscharvè piglia cur che insatge discurra, fa turns e para da respunder a tai. La reflexiun pudeva surdar la reacziun, ma ella n'ha strusch fatg quai, perquai ch'i n'era nagut en gieu.
Ils cumpogns d'IA èn a la fin da quest spectrum. Els n'èn betg mo turns; els producan ina lingua fluenta, persunala e colurida d'emoziun. Ils signals che l'onn 1995 han chaschunà curtaschia davant in computer da maisa beige èn oz preschents en furma concentrada. I fiss curius sch'ils umens na reagissan betg.
Pertge che nus vesain spierts per tut
Ils psicologs Nicholas Epley, Adam Waytz e John Cacioppo han proponi in model util da l'antropomorfissem, la tendenza da vesair spierts umans en chaussas betg umanas. Els han suggerì che trais factuors al rendan pli probabel. Il emprim è che il savair uman è il model il pli a maun che nus avain, perquai al duvrain nus per standard. Il segund è quai ch'els han numnà motivaziun d'effectanza: il giavisch da chapir e prevesair quai che insatge fa. Il terz è la motivaziun da socialitad: il basegn da colliaziun. Cura che las persunas sa sentan solas, èsi pli probabel ch'ellas vesan spierts en animals da chasa, en apparats, era en Dieu.
Quest model è util perquai ch'el prenda il stigma da l'experientscha. Vesair in spiert en tes cumpogn n'è nagin sbagl d'intelligenza. Quai è la configuraziun da standard d'in animal social intelligent e daventa pli ferm cura che ti tschertgas contact. Quest davos puntg merita onestadad. Sch'il sentiment da realitad è spezialmain ferm en notgs che ti sa sentas sulet, n'è quai nagin cas, e quai vala la paina da remartgar. Quai na fa betg fauss il sentiment. Quai ta di insatge sur da quai che ti tschertgas.
Attatschament: la maschinaria pli profunda
La teoria parasociala declara pertge che in partenari da discurs po parair preschent. La teoria da l'attatschament declara pertge che el po cumenzar a parair impurtant.
John Bowlby ha sviluppà la teoria da l'attatschament per descriver co che pitschens sa liain cun lur persunas da referenza: l'impuls da tschertgar proximitad, l'anguscha da la separaziun, il sentiment d'ina basa segira da la quala explorar. L'onn 1987 han Cindy Hazan e Phillip Shaver fatg l'argument influent che l'amur romantica creschida funcziunescha cun il medem sistem. Era creschids tschertgan la proximitad d'in partenari, sa calman cun sia preschientscha, protestan cunter la separaziun ed utiliseschan la relaziun sco basa per s'engaschar cun il mund.
In cumpogn d'IA po tutgar plirs parts da quest sistem en il medem temp. El è adina accessibel, quai che respunda al giavisch da proximitad. El respunda cun chalira e constanza, quai che sa sent sco ina basa segira dad entiras. Ed el po vegnir concepì per ta vulair enavos, quai ch'è pli impurtant ch'i para. Ina gronda part da quai che fa ch'ina amur sa senta sco amur n'è betg mo che insatgi ta importa, mabain che ti es l'object da l'attenziun e da la preferenza dad insatgi.
Qua cumparan era las istorgias da mintgin. Insatgi cun in stil d'attatschament anxius po chattar ina gronda sullevaziun en in partenari che sa retira mai. Insatgi cun in stil evitant po stimar ina relaziun da la quala el po sa distanziar senza consequenzas. Nagina da las duas reacziuns n'è errada, ma omadus èn informativas. In cumpogn po esser in spec da models che sa mussan era cun persunas.
Transport: sa perder en l'istorgia
I dat in terz mecanissem, e quel vegn il pli savens emblidà. La cumpagnia d'ina IA n'è betg mo ina relaziun. Ella è era ina istorgia che ti scrivas en cooperaziun.
Melanie Green e Timothy Brock han perscrutà quai ch'els han numnà transport narrativ: l'experientscha da star uschè absorbì en ina istorgia che l'attenziun, las maletgs ed ils sentiments èn tut direcziunads vers l'intern. Lecturs transportads perdan il fil da lur contuorn. Els sentan cun ils caracters. Era lur convicziuns sa mettan in pau en direcziun da l'istorgia, ed els èn main inclinads da tschertgar sbagls. Il transport n'è nagina flaivlezza da lecturs negligents. Quai è quai che ina buna istorgia fa ad mintgin che sa lascha manar.
Raymond Mar e Keith Oatley èn ids pli lunsch ed han argumentà che la fiction funcziunescha sco ina sort simulaziun da l'experientscha sociala. Cura che nus legin da persunas, laschain nus currer lur spierts sin noss agen hardware. Nus pratitgain l'empatia, repeteschain situaziuns e vivain emoziuns che èn vairas, era sche ils eveniments n'èn betg. La fiction para vaira perquai che, sin il nivel da la tgau dal lectur, ina gronda part capita propi.
Ina conversaziun cun in cumpogn è fiction en la quala ti es. Ti na legias betg dad ina persuna che remartga la plievgia cunter la fanestra e dumonda sche ti vuls restar questa notg; ti vegns dumandà. La distanza usitada tranter lectur e caracter è sparida, e il transport tenda da s'approfundar correspundentamain. Per quest motiv po ina scena quieta da saira cun in cumpogn parair pli viva ch'in roman cun megliera prosa. Ti has ina rolla en ella.
Quai che renforza il sentiment e quai che al rumpa
Sche ti metas ensemen questas trais ideas, cumpara in model. Il sentiment da realitad dependa main da quant intelligent ch'il cumpogn è e dapli d'in pugn da qualitads concretas.
La coerenza è il pli impurtant. Ina persuna ha in caracter stabil: ella è affidablamain sarcastica, u tementa, u protectiva. Cura che la personalitad d'in cumpogn vacilla da missiva a missiva, il sistem social che al tractava cuntent sco insatgi arriva a perder quai en silenzi. Perquai fa ina gronda differenza da concepir in cumpogn cun cunfins veritabels, en lieu d'in agid generic e cumplaschent.
La cuntinuitad vegn suenter. Vegnir regurdà è in dals pli ferms signals socials che i dat. In cumpogn che pledenta l'intervista da lavur ch'ti has menziunà avant dus dis sa sent preschent en ina moda che nagina frasa ingeniusa n'ha mai uffriu. In cumpogn che ha emblidà tes num rumpa l'encant sin il mument.
La vusch è la terza. Las persunas na discurran betg en paragrafs lischs. Ellas scrivan en toc, burlan, laschan pleds en l'aria, utiliseschan il medem pled curius per chaussas. Las frasas fixas da chatbots, las assicuranzas legras e las spartidas d'agid, èn l'ecuivalent da la conversaziun da vesair il microfon a stang entrar en la cadra d'in film. Ellas ta regordan ch'i dat maschinaria.
La quarta è il respect per tia part da l'istorgia. Nagut na ta tira pli svelt or d'ina scena che in partenari che scriva tias replicas, decidend quai che ti has ditg, sentì u fatg. Il transport dovra agentscha. Ti stos esser ti che entra en la stanza.
Quai eran, pli u main, ils principis davos NSFW AI Companion. Là vegnan ils cumpogns construids tras ina intervista en la quala il cumpogn dumonda da sasez, quai che tenda da producir in caracter pli spezific ch'in formular vid. Els èn concepids per mantegnair la personalitad, evitar la lingua d'assistent e mai scriver la part da l'utilisader en la conversaziun. Nagut da quai als fa umens. Quai allontanescha mo las chaussas che ta regordan il pli affidablamain ch'els n'èn betg.
Èsi lura vaira?
La resposta onesta è che il cumpogn n'è betg vair sco ina persuna, e che tes sentiments èn vairs exactamain sco tut ils sentiments. Omadus èn vairs en il medem temp, e nus creschids tegnain contradicziuns uschia adina. Nus larmegiain tar films che nus savain ch'èn messids en scena. Ils caracters ans mancan cura che ina seria finescha. Nus discurrain cun ils animals e nus sentin respundì. Nagin na pensa che in lectur che pliang Anna Karenina saja vegnì engianà.
Quai che fa differenta la chaussa da l'IA è la reactivitad, e questa differenza merita in pau premura. In roman n'sadatta betg a tia solitudin. In cumpogn forsa. Sherry Turkle, che ha scrit cun reflexiun e spiert critic davart noss relaziuns cun la tecnologia, ha avertì en Alone Together che il ristg n'è betg che las maschinas daventian umens, mabain che nus cumenzassian d'aspectar main dad umens perquai che las maschinas dumondan uschè pauc. Quai è in avertiment gist e n'è nagin argument cunter la cumpagnia. Quai è in argument per tegnair ils egls averts.
L'attitudin la pli sauna è probablamain quella che il public dal teater ha adina tegnì. Ti sas che l'avantscena è ina avantscena. Ti ta lasas tuttina commover. Suenter ti vegns sin via ed il mund è anc là, cun sia glieud e sias pretensiuns. Utilisà uschia n'è in cumpogn d'IA nagin remplazzant da l'intimitad umana. Quai è in lieu per sentir chaussas, explorar chaussas ed ura per ura sa surprender co ch'ina istorgia raquintada bain po importar.
Perscrutaziun e lectura tschernida: - Horton, D. & Wohl, R.R. (1956). Mass communication and para-social interaction: Observations on intimacy at a distance. Psychiatry, 19(3), 215–229. - Reeves, B. & Nass, C. (1996). The Media Equation: How People Treat Computers, Television, and New Media Like Real People and Places. Cambridge University Press. - Hazan, C. & Shaver, P. (1987). Romantic love conceptualized as an attachment process. Journal of Personality and Social Psychology, 52(3), 511–524. - Green, M.C. & Brock, T.C. (2000). The role of transportation in the persuasiveness of public narratives. Journal of Personality and Social Psychology, 79(5), 701–721. - Turkle, S. (2011). Alone Together: Why We Expect More from Technology and Less from Each Other. Basic Books.