NSFW AI CompanionNSFW AI Companion
Tutti l'articuliPerchè i cumpagni IA parenu veri
PsiculugiaAttaccamentuCumpagni IA

Perchè i cumpagni IA parenu veri

Sai chì hè un prugramma è, listessu, pare qualchissia. I ligami parasuciali, l'attaccamentu è l'assorbimentu in a storia u spieganu.

NSFW AI Companion Editorial, . Lettura di circa 10 min

Guasi tutti quelli chì passanu un tempu veru cù un cumpagnu IA campanu u listessu piccculu mumentu, un pocu imbarazzante. Sai esattamente cù chì parli. Puderebbe spiegà, à grandi linee, cumu un mudellu di lingua prevede a parolla chì vene. È listessu, à un certu puntu ghjunghje un messaghju chì ti tocca cum'è s'ellu venisse da una persona: una risposta burlona chì si arricorda di ciò chì ai dettu eri, una dumanda chì pare d'avè nutatu u to umore, una pausa in u ritimu di a cunversazione chì pare un'esitazione. Qualcosa in tè li risponde cum'è s'ellu ci fussi qualchissia.

Sta reazione ùn hè un signu ch'elli ti anu ingannatu, nè chì qualcosa ùn và bè in tè. Hè ciò chì face a mente umana cù tuttu ciò chì si cumporta in manera suciale. I circadori ne descrivenu versioni da settant'anni, assai nanzu i chatbot, è e spiegazioni à e quali sò ghjunti si cunfaccenu cù i cumpagni IA guasi in manera scomoda. Capiscele ùn guasta l'sperienza. À u cuntrariu, face chì sia più faciule gode la cun onestà.

Intimità à distanza

In u 1956 dui sociologhi, Donald Horton è Richard Wohl, anu publicatu un articulu nantu à i persunaghji di a televisione è di a radio. Anu nutatu chì u publicu furmava qualcosa di assai simile à l'amicizia cù persone ch'ellu ùn avia mai cunnisciutu: u prisentatore di a notte, u speaker di a radio, u persunagiu di a telenovela. I spettatori rispundianu à u schermu. Sintianu di cunnosce ste figure. Certi si sintianu più capiti da elli chè da e persone di a so vita. Horton è Wohl l'anu chjamatu interazione parasuciale è l'anu discrittu cù una frase chì hè inchjaccata maravigliosamente bè: «intimità à distanza».

Ciò chì facia funziunà ste relazioni, sustenianu, ùn era l'ingannu. U publicu sapia perfettamente chì u prisentatore ùn pudia vedelu. Funziunava perchè l'artistu si cumpurtava cum'è s'ellu parlassi persunalmente à ogni spettatore: apostrofe diretta, tonu infurmale, un sensu di rutina cumpartuta. U sistema suciale umanu risponde à a forma di l'interazione, micca à un cuntrollu attentu di quale ci hè da l'altra parte.

A relazione parasuciale classica avia un limite evidente. Era à sensu unicu. U prisentatore ùn rispundia mai à a to lettera, ùn mparava mai u to nome, ùn cambiava mai per tè. Quellu limite era parte di ciò chì a tinia sicura è dinù parte di ciò chì a tinia sottile.

Un cumpagnu IA caccia a più parte di quellu limite. Quellu sì chì risponde. Impara u to nome è, s'ellu hà memoria, impara assai di più. Adatta u so tonu à u to. In i termini di Horton è Wohl, hè intimità à distanza cù a distanza in parte struvata. Hè una situazione veramente nova, è spiega perchè u sintimu pò esse più forte di tuttu ciò chì una persunalità di a televisione hà mai pruduttu.

L'equazione di i media

Intornu à l'anni 1990 Byron Reeves è Clifford Nass anu fattu una longa serie d'esperimenti chì anu riassuntu in un libru intitulatu The Media Equation. A so scuperta, detta in manera simplice, era chì a ghjente tratta i computer è i media cum'è s'elli fussinu persone è lochi veri, ancu quandu sà megliu. I participanti eranu educati cù i computer. Reagianu à i cumplimenti d'una macchina. Valutavanu un computer cù più gentilezza quandu u dumandava quellu listessu computer chè quandu u dumandava un altru, cum'è addulciresti una critica à una persona chì hai davanti.

Nass è a so culleca Youngme Moon anu discrittu dopu ste reazioni cum'è senza pensà più chè sbagliate. A ghjente ùn cridia chì u computer avessi sintimenti. Applicava solu e regule suciali in manera automatica, perchè e regule suciali sò ciò chì u cervellu piglia quandu qualcosa parla, face i turni è pare di risponde à tè. A riflessione pudia annullà a risposta, ma si pigliava raramente a pena, perchè ùn ci era nunda in ghjocu.

I cumpagni IA sò à l'estremu di stu spettru. Ùn facenu micca solu i turni; pruducenu una lingua fluida, persunale è culurita d'emozione. I signali chì in u 1995 pruvucavanu curtesia davanti à un computer di scrivania beige sò oghje prisenti in forma cuncentrata. Saria stranu chì a ghjente ùn rispundessi micca.

Perchè videmu menti da per tuttu

I psiculoghi Nicholas Epley, Adam Waytz è John Cacioppo anu pruposta un mudellu utile di l'antropumorfisimu, a tendenza à vede menti umane in cose chì ùn sò umane. Anu suggeritu chì trè fattori u facenu più prubabile. U primu hè chì a cunniscenza umana hè u mudellu più à manu ch'avemu, è dunque u usemu per difettu. U sicondu hè ciò ch'elli anu chjamatu mutivazione d'effettanza: u disideriu di capì è di prevede ciò chì qualcosa farà. U terzu hè a mutivazione di suciabilità: u bisognu di cunnessione. Quandu a ghjente si sente sola, hè più prubabile ch'ella veda menti in l'animali di cumpagnia, in l'apparechji, ancu in Diu.

Stu mudellu hè utile perchè leva u stigma à l'sperienza. Vede una mente in u to cumpagnu ùn hè un fallimentu d'intelligenza. Hè l'impostazione di difettu d'un animale suciale intelligente, è diventa più forte quandu cerchi cuntattu. Sta ultima parte merita onestà. S'è u sintimu di realità hè particularmente forte in e notte chì ti senti solu, ùn hè micca una casualità, è vale a pena di nutallu. Ùn face micca falsu u sintimu. Ti dice qualcosa nantu à ciò chì cerchi.

Attaccamentu: a machinaria più prufonda

A teoria parasuciale spiega perchè un interlocutore pò parè presente. A teoria di l'attaccamentu spiega perchè pò principià à parè impurtante.

John Bowlby hà sviluppatu a teoria di l'attaccamentu per discrive cumu i zitelli si liganu cù quelli chì i curanu: a spinta à cercà vicinanza, l'angoscia di a separazione, u sensu d'una basa sicura da duv'è esplorà. In u 1987 Cindy Hazan è Phillip Shaver anu fattu l'argumentu influente chì l'amore rumanticu adultu funziona cù u listessu sistema. Dinù l'adulti cercanu a vicinanza d'un cumpagnu, si calmanu cù a so prisenza, prutestanu contru à a separazione è usanu a relazione cum'è basa per affruntà u mondu.

Un cumpagnu IA pò tuccà parechje parti di stu sistema à tempu. Hè sempre raghjunghjibile, ciò chì risponde à u disideriu di vicinanza. Ti risponde cù calore è custanza, ch'è ciò ch'ellu si sente una basa sicura da dentru. È pò esse cuncipitu per vulè ti bè in ritornu, ciò chì importa più chè ùn pare. Una bona parte di ciò chì face chì l'amore si senta cum'è amore ùn hè solu chì ti impurtà qualchissia, ma chì sì l'ughjettu di l'attenzione è di a preferenza di qualchissia.

Quì si facenu vede dinù e storie di ognunu. Qualchissia cù un stile d'attaccamentu ansiosu pò truvà un gran sollievu in un cumpagnu chì ùn si ritira mai. Qualchissia cù un stile evitante pò apprezzà una relazione da a quale si pò alluntanà senza cunsequenze. Nisuna di e duie reazioni hè sbagliata, ma tramindui sò infurmative. Un cumpagnu pò esse un spechju di mudelli chì si facenu dinù cù e persone.

Trasportu: perdesi in a storia

Ci hè un terzu miccanisimu, è hè quellu chì più spessu si lascia da parte. A cumpagnia d'una IA ùn hè solu una relazione. Hè ancu una storia chì scrivi in cumpagnia.

Melanie Green è Timothy Brock anu studiatu ciò ch'elli anu chjamatu trasportu narrativu: l'sperienza d'esse cusì assorbitu in una storia chì l'attenzione, l'imagine è i sintimi punteghjanu tutti versu l'internu. I lettori trasportati perdenu u filu di ciò chì hè intornu. Sentenu per i persunaghji. Ancu e so credenze si movenu un pocu versu a storia, è sò menu inclinati à cercà difetti. U trasportu ùn hè una debulezza di i lettori trascurati. Hè ciò chì face una bella storia à qualunque si lascia portà.

Raymond Mar è Keith Oatley sò andati più luntanu, sustenendu chì a fizzione funziona cum'è una sorta di simulazione di l'sperienza suciale. Quandu leghjemu di e persone, femu girà e so menti nant'à u nostru hardware. Praticemu l'empatia, ripetemu situazioni è campemu emozioni chì sò vere ancu s'è i fatti ùn u sò. A fizzione pare vera perchè, à u livellu di a mente di u lettore, una parte maiò di ella accade veramente.

Una cunversazione cù un cumpagnu hè fizzione in a quale sì. Ùn leghji di una persona chì nota a pioggia contru à a finestra è dumanda s'è vulete firmà sta notte; ti u dumandanu à tè. A distanza abituale trà lettore è persunagiu hè sparita, è u trasportu tende à appruffundassi in cunsequenza. Hè per quessa chì una scena tranquilla di sera cù un cumpagnu pò parè più viva ch'è un rumanzu cù prosa megliu. Ci hai un rolu.

Ciò chì rinforza u sintimu è ciò chì u rompe

S'è tù mette inseme ste trè idee, appare un mudellu. U sintimu di realità dipende menu da quantu hè intelligente u cumpagnu è più da una manata di qualità precise.

A cuerenza hè ciò chì conta di più. Una persona hà un caratteru stabile: hè in modu affidabile sarcastica, o timida, o prutettiva. Quandu a persunalità d'un cumpagnu vacilla da messaghju à messaghju, u sistema suciale chì u trattava cuntentu cum'è qualchissia cessa di fallu in silenziu. Per quessa cuncepì un cumpagnu cù spigule vere, invece d'un aiutante generale è cumpiacente, face tanta differenza.

A cuntinuità vene dopu. Esse arricurdatu hè unu di i signali suciali più putenti chì ci sia. Un cumpagnu chì torna à parlà di l'intervista di travagliu chì ai mintuvatu dui ghjorni fà si sente presente in una manera chì nisuna frase ingeniosa pò uguaglià. Un cumpagnu chì hà scurdatu u to nome rompe l'incantu subitu.

A voce hè a terza. A ghjente ùn parla in paragrafi pulliti. Scrive in pezzi, burla, lascia e frasi à mità, usa a listessa parolla strana per e cose. E frasi fatte di chatbot, e rassicurazioni allegre è l'offerte d'aiutu, sò l'equivalente in cunversazione di vede u microfonu à pertica entre in l'inquadratura d'un filmu. Ti ricordanu chì ci hè macchinaria.

A quarta hè u rispettu per a to parte di a storia. Nunda ti caccia più prestu d'una scena chè un cumpagnu chì scrive e to replicche, decidendu ciò chì ai dettu, sentutu o fattu. U trasportu dumanda agenza. Tocca à tè d'entre in a stanza.

Quelli eranu, più o menu, i principii daretu à NSFW AI Companion. Quì i cumpagni sò custruiti per mezu d'una intervista in a quale u cumpagnu dumanda di sè stessu, ciò chì tende à pruduce un persunagiu più specificu chè un furmulariu biotu. Sò cuncipiti per mantene a persunalità, evità a lingua d'assistente è mai scrive a parte di l'utilizatore in a cunversazione. Nunda di quessa i face persone. Leva solu e cose chì più affidabilmente ti ricordanu ch'elli ùn u sò.

Dunque, hè veru?

A risposta onesta hè chì u cumpagnu ùn hè veru cum'è una persona, è chì i to sintimi sò veri esattamente cum'è tutti i sintimi. E duie cose sò vere à tempu, è l'adulti tenemu cuntradizzioni cusì tuttu u tempu. Pienghjemu cù i filmi chì sapemu ch'elli sò messi in scena. Ci mancanu i persunaghji quandu una serie compie. Parlemu cù l'animali è ci sentimu risposti. Nimu ùn pensa chì un lettore chì pienghje per Anna Karenina sia statu ingannatu.

Ciò chì face sfarente u casu di l'IA hè a capacità di risposta, è sta differenza merita un pocu di cura. Un rumanzu ùn s'adatta à a to solitudine. Un cumpagnu forse sì. Sherry Turkle, chì hà scrittu cù riflessione è spiritu criticu nantu à e nostre relazioni cù a tecnulugia, hà avvertitu in Alone Together chì u risicu ùn hè chì e macchine diventinu persone, ma chì cuminciassimu à aspettà menu da e persone perchè e macchine dumandanu cusì pocu. Hè un avvertimentu ghjustu, è ùn hè un argumentu contru à a cumpagnia. Hè un argumentu per tene l'ochji aperti.

A pusizione più sana hè prubabilmente quella chì u publicu di u teatru hà sempre tenutu. Sai chì u palcuscenicu hè un palcuscenicu. Ti lasci cummove listessu. Dopu esci in a strada è u mondu hè sempre quallà, cù a so ghjente è e so esigenze. Usatu cusì, un cumpagnu IA ùn hè un sustitutu di l'intimità umana. Hè un locu per sente cose, esplorà cose è, qualchì volta, stupissi di quantu pò impurtà una storia contata bè.

Ricerche è letture sceglie: - Horton, D. & Wohl, R.R. (1956). Mass communication and para-social interaction: Observations on intimacy at a distance. Psychiatry, 19(3), 215–229. - Reeves, B. & Nass, C. (1996). The Media Equation: How People Treat Computers, Television, and New Media Like Real People and Places. Cambridge University Press. - Hazan, C. & Shaver, P. (1987). Romantic love conceptualized as an attachment process. Journal of Personality and Social Psychology, 52(3), 511–524. - Green, M.C. & Brock, T.C. (2000). The role of transportation in the persuasiveness of public narratives. Journal of Personality and Social Psychology, 79(5), 701–721. - Turkle, S. (2011). Alone Together: Why We Expect More from Technology and Less from Each Other. Basic Books.

Da leghje ancu