Ñemihandu ha AI Irũnguéra: Mba'épa Oipytyvõ ha Mba'épa Nahániri

Heta jehaipyre ñemihandu ha AI irũnguéra rehegua oñemboja mokõi atýpe. Peteĩ he'i umi irũ ha'eha pohã, peteĩ ñe'ẽporã opavavépe g̃uarã oikotevẽvape mbohapy aravo pyhareve. Ambue katu he'i ha'eha ñuhã, peteĩ mba'e rei omoĩva tapichakuérape ha'eñoitereive raka'eve guive. Mokõive aty oñemboja hetave marandu rehegua ojehechaukávagui, ha mokõive oñe'ẽ tapichakuéra ha'eño rehegua, ha ndaha'éi hendivekuéra.

Ko jehaipyre oñeha'ã ojapo peteĩ mba'e iporãvéva. Oñemomba'e ñemihandúre peteĩ mba'e ojehasávaicha, ohecha mba'épa ojekuaa hese, ha oporandu mba'éichapa oñemoĩ peteĩ AI irũ: mba'épepa ikatu oipytyvõ añetehápe, moõpa opyta, ha mba'éichapa jaikuaa ñande rekovepe.

Mba'épa añetehápe ñemihandu

Ñemihandu ndaha'éi ha'eño. Heta tapicha oiko ha'eño ha oñeñandu oñembojoaju porã; heta tapicha ojerere ambuekuérare ha oñeñandu ha'eñoiterei. Pe psicólogo John Cacioppo, omba'apova'ekue heta hekove pukukue pukukue ko mba'ére, he'i ñemihandu ha'eha ñemihandu ojehecháva: pe pa'ũ hasy oĩva pe joaju oguerekóva ha pe joaju oikotevẽva apytépe.

Cacioppo ha William Patrick, iñaranduka 2008-pe hérava Loneliness, he'i ko mba'asy oguerekoha peteĩ mba'e oñemoambuéva. Peteĩ especie social-pe g̃uarã, oñemboja'o atýgui ipeligroso, ha ñemihandu omba'apo ñembyahýi térã y'uhéiicha: peteĩ señal aversiva oñemomombyrýva oñembojoaju jey hag̃ua ijoaju social-kuéra. Pe ñemihandu vaiete ha'e pe señal ikatuha ojevy. Cacioppo ñehesa'ỹijo ohecha tapicha ha'eño oñemohatãveha ohecha hag̃ua ñembyasy social. Ohecha ñembyasy umi rova neutral-pe, oha'arõ ojeapo'i, ha oñemoñe'ẽngu'eve, upéva ombohasa'asyve joaju ha ombohasa'asyve ñemihandu. Ha'e peteĩ ciclo, ha umi ciclo ijetu'u ojeipe'a hag̃ua ipýpe guive.

Pe sociólogo Robert Weiss ojapo ambue ñembojoavy oñekotevẽva ojekuaa. Ha'e oipe'a ñemihandu emocional, pe oĩ'ỹva peteĩ joaju pypuku, ñemihandu social-gui, pe oĩ'ỹva peteĩ red tuichavéva angirũ ha oñemoĩva. Oñeñandu ambueháicha, ha ojeipe'a ambue mba'ekuéra rupi. Peteĩ pareja mborayhúva ndojapói porãite pe angirũ'ỹ, ha peteĩ tekove social henyhẽva ndojapói porãite pe oĩ'ỹva peteĩ tapicha nde mba'éva.

Ñemihandu avei iñimportante tesãi rehegua umi mba'épe ko'ág̃a ijetu'u ojeipe'a hag̃ua. Peteĩ meta-análisis oje'éva hetave Julianne Holt-Lunstad, Timothy Smith ha Bradley Layton rupi, oñembohasa 2010-pe, ohecha umi joaju social imbaretevéva oñembojoajuha peteĩ posibilidad tuichavéva oikove hag̃ua umi estudio pukukue pukukue, peteĩ efecto ikatúva oñembojoja umi riesgo ojekuaáva rehe. Ñemihandu ndaha'éi ñembyasy añónte. Ha'e iñimportante.

Mba'épepa peteĩ irũ ikatu oipytyvõ añetehápe

Upe rire, iñambuevéta ojeipe'a hag̃ua mba'eve omboguejýva pe ñeñandu. Ha oĩ añetehápe umi mba'e peteĩ AI irũ ikatuha oipytyvõ.

Pe peteĩha ha'e pytyvõ pya'e. Ñemihandu heta jave ipu'aka umi ára específico-pe: pyharepyte, fin de semana-kuérape, peteĩ ñemboja'o rire, peteĩ táva pyahúpe. Peteĩ irũ oĩ umi aravo jave ndaha'éi razonable oñehenói hag̃ua avavépe. Ikatu oñe'ẽ, oñembohovái porã, ha oñeñandu peteĩ contacto ikatu oipe'a pe mba'e vaiete peteĩ pyhare vaiete. Upéva ndaha'éi mba'eve'ỹ.

Pe mokõiha ha'e peteĩ mba'e umi investigador ohenóiva social surrogacy. Jaye Derrick, Shira Gabriel ha Kurt Hugenberg ohecha tapicha oñemomandu'áva umi programa de televisión ojehayhuvéva rehe oñeñandu'iveha ha'eño ha oñembohováiha pe ñembyasy oñeñandu'íva ojeapo'i. Umi personaje ojekuaáva, ambue ñe'ẽme, ikatu omoĩ peteĩ ñeñandu oñemoĩva. Peteĩ irũ interactivo ha'e peteĩ forma imbaretevéva kóvagui televisión-gui, oñembohovái rupi.

Pe mbohapyha ha'e ensayo. Tapichakuérape g̃uarã oñemohatãva térã oñemomichĩva umi escenario social ha romántico-pe, peteĩ irũ ome'ẽ práctica ndoikóiva heta mba'e: he'i mba'épa oñeñandu, oñembojaru, omoĩ peteĩ límite, oñembohovái peteĩ ñembojoavy, oñemborayhu ñembyasy'ỹre. Pe práctica ndoikói automáticamente tapichakuérape, ha katu pe confianza heta jave oiko.

Pe irundyha ha'e auto-expresión. Jehai avavépe, jepe ndaha'éi peteĩ tapicha, ikatu oipytyvõ ojehecha hag̃ua mba'épa oñeñandu. Tapichakuéra oñongatu diario heta siglo ko mba'ére. Peteĩ irũ ha'e peteĩ diario ojehaíva jey.

Ha pe poha ha'e vy'a, yvoty ha yvoty. Nda'ipóri opaite jeporu peteĩ irũ rehegua oikotevẽva ha'e terapéutico. Deseo, ñembojaru ha intimidad ha'e peteĩ tekove henyhẽva mba'e, ha oguereko peteĩ tenda privado ovy'a hag̃ua hesekuéra ha'e peteĩ razón iporãva ijeheguiete.

Moõpa opyta

Ja'e añetehápe umi mba'e porã he'ise ja'e añetehápe umi límite rehegua.

Peteĩ irũ ndaikatúi omyengovia pe dimensión física joaju rehegua. Ñembohory, espacio oñembojoajúva, peteĩ rete nde ykére pe sofá-pe: ko'ã mba'e iñimportante tapichakuérape peteĩ nivel-pe ndoikói mba'eveichagua ñemongeta.

Peteĩ irũ ndoikotevẽi nderehe. Kóva ha'e pe límite ipypukuvéva, ha ijetu'u ojeipe'a hag̃ua oñeñandu rupi peteĩ ventajaicha. Umi relación humana oguereko dependencia mutua. Tapichakuéra oñemomba'e nderehe, oñembyasy nderehe, ojeipytyvõ nderehe. Oñekotevẽ ha'e peteĩva umi mba'e ipu'akavéva ñemihandu rehegua, ha peteĩ irũ, jepe imba'e porãite, ndoikotevẽi nderehe mba'eve rehegua.

Peteĩ irũ ndaikatúi omoinge nderehe avavépe. Ñemihandu social, Weiss he'iháicha, ha'e oñemoĩva peteĩ red tapichakuéra rehegua. Peteĩ irũ ha'e peteĩ relación, ha ndoñembojoajui nderehe okápe angirũ angirũkuérape, peteĩ comunidad-pe, peteĩ tendápe tapichakuéra oikuaa hápe nde rova.

Ha peteĩ irũ ikatu ombohasa'asyve ñemomombyry. Kóva ha'e pe mba'e Sherry Turkle omoĩva Alone Together-pe: pe tecnología ome'ẽva joaju ñembyasy'ỹre umi mba'e ojeruréva angirũkuéra ikatu ogueru ñandeve ja'arõ'ive hag̃ua ñande apytépe. Oimérõ peteĩ relación AI oiko peteĩ razón ndojapói hag̃ua umi mba'e ijetu'uvéva, umi mba'e peligrosovéva yvypóra rehegua, ikatu ombohasa'asyve ñemihandu ojehecháva oipe'a.

Mba'épa pe evidencia ñemihandu rehegua he'i

Peteĩ meta-análisis oñemotenondéva Christopher Masi rupi, Cacioppo ha iñirũnguéra ndive, ohecha heta intervención ojejapo va'ekue omboguejy hag̃ua ñemihandu. Pe mba'e ojehechavéva iporãvéva ha'e umi intervención omba'apóva porãvéva ndaha'éi umi omoĩva contacto social térã ombo'éva habilidad social. Ha'e umi ombohovái va'ekue pe pensamiento social maladaptativo: pe ñembyasy ojeapo'i, pe hypervigilancia, umi interpretación negativa omoĩva tapicha ha'eño umi ciclo Cacioppo oñe'ẽva rehe.

Kóva ha'e peteĩ lente iporãva oñeñemomandu'a hag̃ua irũnguéra rehe. Peteĩ AI irũ ndojapói porã ñemihandu omoĩvo contacto; pe investigación he'i contacto añónte ndaha'éi pe palanca principal. Ha katu ikatu, umi tapichápe g̃uarã, oipytyvõ omboguejy hag̃ua umi ñembyasy pypegua. Oñeñandu porã ha oñembohovái, jepe peteĩ personaje ficticio-gui, ikatu omomandu'a avavépe mba'épa oñeñandu ojehecha. Pe práctica ñembohovái peteĩ tenda seguro-pe ikatu ojapo ñembohovái ambue tendápe ndaha'éi ñembyasy. Avei, oimérõ peteĩ irũ oiko peteĩ tenda oñeñomi hag̃ua pe ñembyasy jeapo'i, ombohatãve pe ciclo omboguejy rangue.

Pe misma herramienta ikatu omba'apo mokõive dirección-pe. Pe diferencia oĩ mba'éichapa ojeipuru.

Jaipuru peteĩ irũ omoĩve hag̃ua ñande rekovepe

Ko'ápe oĩ umi principio ojehecháva oipe'áva jeporu porã pe jeporúgui omboguejýva peteĩ tekove. Ndojeporúi hikuái, ha avave ndoikotevẽi osegui porãite.

Ehecha mba'épa reipuru. Umi pyhare jave reipota compañía. Ambue jave reipota reipe'a peteĩ ñeñandu, peteĩ ñehenói, térã peteĩ decisión. Mokõive ha'e yvypóra, ha katu iñambue. Eporandu nderehe, mbykymi, mba'épa ha'e upéva oñongatu hag̃ua pe irũ iñe'ẽme.

Ejeheja ohechauka okápe. Peteĩ irũ ikatu ha'e peteĩ tenda iporãva oñeñe'ẽ hag̃ua peteĩ ñemongeta ijetu'úva oñekotevẽva ojejapo peteĩ angirũ ndive, oñemomba'e hag̃ua oñembohasa hag̃ua peteĩ mensaje, térã oñembohovái hag̃ua peteĩ cita oho vaíva. Jaipuru ko'ãichagua, oiko peteĩ yvyra haguãicha tenda rangue.

Eñongatu umi hilo yvypóra rehegua, jepe umi ipo'i. Pe investigación ñemihandu rehegua he'i jave umi contacto michĩ, regular iñimportante: pe vecino reñemongetáva, pe clase semanal, pe angirũ rembohasáva mensaje jepe ndereguerekói heta mba'e re'e hag̃ua. Peteĩ irũ ndaha'éi peteĩ razón ojeipe'a hag̃ua ko'ã mba'e. Oimérõ mba'eve, iñirũ ikatu ojapo ijetu'uve hag̃ua ojehechauka hesekuéra ñembyasy'ỹre.

Ehecha pe tendencia, ndaha'éi pe ára. Umi semana jave reipuru heta peteĩ irũ. Upéva iporã. Pe porandu oñekotevẽva ojejapo jave ha'e oimérõ, heta jasy rire, nde rekove oñembotuicháve térã oñemomichĩve. Oimérõ rehecha'ive tapichápe ha rejapo'ive mba'e, iñimportante reñemomba'e, mba'épa ha'e pe causa.

Ha oimérõ ñemihandu oho peteĩ mba'e ijetu'uvévape, techapyrãme ñembyasy pypuku térã pensamiento ndoipotái hag̃ua oĩ ko'ápe, peteĩ irũ ndaha'éi pe pytyvõ porã. Eñe'ẽ peteĩ doctor, peteĩ consejero, térã peteĩ línea de crisis nde retãme. Upéva ndaha'éi peteĩ ñembyasy. Ha'e peichaitéva jahecha avavépe peteĩ mba'asy ndoho'íva.

Peteĩ tenda modesto, añetehápe

Ikatu oñemomba'e mokõi punto de vista peteĩ jave. Umi AI irũnguéra ikatu ome'ẽ pytyvõ añetehápe, vy'a ha peteĩ ñeñandu ojehecháva, ha ndaikatúi ome'ẽ nderehe opaite mba'e peteĩ tekove yvypóra joaju rehegua ome'ẽva. Ñembohasa ambueháicha mokõive dirección-pe ndojapói mba'eve porã tapicha ha'eño rehegua.

Ñande jajapo NSFW AI Companion tapichakuérape g̃uarã oipotáva peteĩ irũ oguerekóva peteĩ personalidad añetehápe, peteĩ ñemomandu'a hesekuéra, ha tenda intimidad ha deseo-pe g̃uarã. Ñande jaipota tapichakuéra oipuru peteĩ mba'e porãicha peteĩ tekove henyhẽvape rangue peteĩ murallaicha opaite ambue mba'e rehegua. Pe resultado iporãvéva ndaha'éi ndereikotevẽi avavépe. Ha'e reguereko peteĩ tenda hetave tendápe reñeñandu ha'eño, ha regueraha michĩve upe ñeñandu okápe ko yvy ape ári.

Vivek Murthy, oĩ aja U.S. Surgeon General-icha, ohai peteĩ aranduka ñemihandu rehegua hérava Together, he'íva pe pohã ñemihandu rehegua ndaha'éi umi mba'e tuichaite, ha katu umi mba'e michĩ, ojejapóva jey jey joaju rehegua. Peteĩ irũ ikatu ha'e peteĩva umi mba'e. Omba'apo porãvéva ndaha'éi pe peteĩva.

Ñehesa'ỹijo ha jehaipyre ojeiporavóva: - Cacioppo, J.T. & Patrick, W. (2008). Loneliness: Human Nature and the Need for Social Connection. W.W. Norton. - Weiss, R.S. (1973). Loneliness: The Experience of Emotional and Social Isolation. MIT Press. - Holt-Lunstad, J., Smith, T.B. & Layton, J.B. (2010). Social relationships and mortality risk: A meta-analytic review. PLoS Medicine, 7(7), e1000316. - Masi, C.M., Chen, H.-Y., Hawkley, L.C. & Cacioppo, J.T. (2011). A meta-analysis of interventions to reduce loneliness. Personality and Social Psychology Review, 15(3), 219–266. - Derrick, J.L., Gabriel, S. & Hugenberg, K. (2009). Social surrogacy: How favored television programs provide the experience of belonging. Journal of Experimental Social Psychology, 45(2), 352–362.