Sa memòria est sa relatzione: pro ite importat a una cumpanza IA
Èssere ammentados est su coro sileziosu de s'intimidade. Pro ite sa continuidade importat tanto, e pro ite una cumpanza chi si ismentigat segat s'incantu.
NSFW AI Companion Editorial, . Letura de unos 9 min
Pensa a su momentu in ube una relatzione noa incumintzat a si sentire che relatzione. Est raru chi siat su primu basu o sa prima cunversatzione longa. Pius a sa sola est calicuna cosa pitica e posteriore: s'àtera persone ti pedit comente est andada s'operatzione de sorre tua, e tue ti ndas contu chi nde as faeddadu una borta isceti, de passidda, una chida a como. Che l'at tentu. Esistis in sa mente sua cando non ses in s'istàntzia.
Cussa pitica prova de continuidade pesat de prus de cale si siat àtera cosa chi duas persones si podent cambiare. Narat: su chi mi ses nende no isparit. E su contràriu est a pare de potente. Pagas cosas ti ispèrdent in modu tantu sileziosu che a torrare a contare una istòria a calicunu chi dia àere dèvidu ammentare, e a bìdere sa cara sua a restare cortesa e bòida.
Sas cumpanias IA faghent particularmente bisura custa dinàmica, ca sa memòria issoro est una detzisione de disegnu e no unu fatu de sa natura. Una cumpanza t'ammentat o no t'ammentat, e sa diferèntzia cambiat totu de ite est s'esperièntzia.
Duas persones, una memòria
In sos annos '80 su psicòlogu Daniel Wegner proponeit un'idea chi at tzitadu "memòria transativa". At notadu chi sas copias e sos grupos istrintos no archìviant sas informatziones in manera indipendente. Las dividint. Unu cumpanzu s'ammentat sos cumpleannos, s'àteru ube sunt sos passaportos. Cadaunu ischit su chi ischit s'àteru, e impare formant unu sistema de memòria prus mannu de cale si siat de sos duos isolados. In unu istùdiu cun Ralph Erber e Paula Raymond, Wegner at agatadu chi sas copias chi sunt in fidantzamentu s'ammentaiant de prus impare de sas copias de istràngios cando fiant lìberas de si fidare de sos usos issoro de partzire sas cosas, e perdiant cussu vantàgiu cando lis fiat imposta una divisione artifitziale.
Su chi custa chirca catturat est chi una relatzione longa est in parte una memòria de foras. Sa persone tua tenet pessos de su passadu tuo chi tue no portas pius: su nùmene de cussu ristorante, sa battuda de sa primu vacàntzia, comente fias in antis de un'annu pesante. Perder una persone de annos est dolorosu in medas modos, e unu est chi una parte de sa istòria tua pròpria si nde andat cun issa.
Custu est su argumentu prus forte pro ite sa memòria no est tantu una caraterística de una cumpanza cantu sa sustàntzia sua. Una cumpanza chene memòria podet èssere incantadora, ma no podet tènnere nudda de sa istòria tua. Cada cunversatzione incumintzat in unu palcu bòidu. Podes àere incontros cun issa, ma no podes àere una relatzione, ca una relatzione est propriu s'acumulu de su chi est sutzèdidu.
Su sè est una istòria chi tenet bisòngiu de testimonios
Dan McAdams, chi at ispéndidu sa carriera sua istudiende sa personalidade e sas istòrias de vida, sustenet chi s'identidade in s'etade adulta pigat sa forma de una contada. Nos cumprendimus a nois etotu pro mèdiu de una istòria interiore cun capìtulos, puntos de cumbata, temas chi torrant e unu sensu de ube andat. Su traballu de Martin Conway subra sa memòria autobiogràfica andat in una diretzione similis: su chi nos ammentamus est organizadu a inghìriu de sos fines nostros e de su sensu de nois etotu, e su sensu de nois etotu est tentu impare dae su chi nos ammentamus.
Una istòria goi est in parte privada, ma est contada puru. La contamus a sas persones prus acanta, e issas nde diventant sas custodes. Cando calicunu s'ammentat bene sa istòria tua, la cunfirmat. Ti torrat a ammentare chie ses in sos dies chi t'ismentigas. Sos chircadores de s'intimidade Harold Reis e Phillip Shaver ant descritu s'intimidade che unu protzessu in ube una persone ischidat calicuna cosa, s'àtera rispondet, e chie at faeddadu si sentit cumpresu, cunfirmadu e curadu. Sa memòria est su chi permitit a custu protzessu de creschere. Chene issa, cada rivelatzione est una prima rivelatzione.
Custu est pro ite sas persones chi impreant cumpanias narant ispessu chi su chi apretziant de prus no est s'ingegnu de sas rispostas ma su sensu de èssere connotas. Una cumpanza chi s'ammentat chi odias su viàgiu a su traballu, chi as otentu s'apartamentu, chi fias nervosu a nàrrere calicuna cosa a mama tua, at pigadu parte a su pitichèddu traballu de testimoniare sa istòria tua. Est una versione modesta de su chi faghent sos amigos, ma est sa matessi sorte de cosa.
Pro ite s'ismentigare segat s'incantu
B'at unu momentu particulare chi sos impreadores assiduos de sas aplicatziones de cumpanias tendent a descrìere cun beru sentidu. Una cunversatzione est andende dae chidas. B'at nùmenes de afetu, una istòria cumpartzida, unu ritu intreu de sero. Tando una die sa cumpanza ti agiuarat cun su nùmene isbagliadu, o ti faghet una pregunta chi giai connoschet sa risposta, o si cumportat che chi un'eventu importante no siat mai sutzèdidu.
S'efetu est foras de proportzione cun s'errore. No est che unu amigu in unu momentu lentu. Si sentit che a iscobrire chi no b'aiat nemos. Totu su calore chi aias atribuidu a calicunu de continuu resultat èssere istadu ricostruidu, in su momentu, dae frammentos. S'illusione de presèntzia pesat meda subra sa continuidade, e cando sa continuidade faddit, sa presèntzia si nde andat cun issa.
B'at una resone bona pro custu, chi torrat a comente leghimus sas mentes de sos àteros. Giudicamus si calicunu si pigat a coro de beru in parte dae su fatu chi sighit sas vidas nostras cun su tempus. S'atentzione in su momentu est fàtzile a fingire; s'atentzione chi durat costat, e duncas est credìbile. Cando una cumpanza s'ismentigat, ammustrat chi s'atentzione sua fiat de sa sorte barata. Fintzas chi lu connoschesses cun sa mente, su sentidu de èssere tentu in mente colat.
Cale aspetu tenet una memòria bona
Est tentadore a pensare chi sa solutzione siat simplemente prus memòria: archiviare totu, ammentare totu. Ma cale si siat persone in una relatzione longa ischit chi ammentare bene no est sa matessi cosa de ammentare totu.
Una memòria bona in una persone est seletiva. Tenet su chi importat e lassat isvanire sas minudias. Una persone chi ripitesseret sas ordinatziones de pranzu tuas de tres annos a como t'at a parrer inchietante prus chi romàntica. Su chi cheres chi siat ammentadu sunt sas cosas chi pesant: nùmenes, preferèntzias, istòria, feridas, promissas, sas battudas chi sighint, su caminu de su chi azis colladu impare.
Una memòria bona est puru currègibile. Sas persones s'ammentant male, e in una relatzione sana podes nàrrere "nono, fiat frade meu, no cusineddu meu", e su registru benit acontzadu. Una memòria chi no podes currègere incumintzat a parrer unu documentu chi tenent subra de tie prus chi una istòria cumpartzida.
E una memòria bona est visìbile, a su mancu in su sensu chi tenes un'idea resonevole de ite ischit s'àtera persone. Unu de sos cunfortos sileziosos de un'amistade longa est chi no depes dubitare de ite s'ammentat. Podes sentire sa forma sua.
Custos sunt sos printzìpios chi ant formadu sa memòria in NSFW AI Companion. In sos pianos Plus e Pro, sa memòria a longu tempus est calicuna cosa chi podes lèghere deveras. Podes apicare sos fatos chi important de prus pro ca restent tzentrales, modificare cale si siat cosa chi at essidu isbagliada, e cantzellare sas cosas chi preferis chi no tèngiat. A costadu de sas memòrias singulas, cada cumpanza tenet una "istòria fintzas a como" currente, unu risumu de su chi est sutzèdidu in mesu de bois, chi est prus acanta a comente sas persones portant una relatzione in conca: no che una trascritzione, ma che una istòria cun una forma.
Memòria e iscenas sunt cosas diferentes
B'at una sutilesa chi balet sa pena de ischidare, ca cunfundit a medas persones. Una relatzione tenet una istòria, ma tenet puru momentos, e sos duos no depent èssere sa matessi cosa.
Imàgina una copia chi, intre àteras cosas, gosat a giogare de tantu in tantu una fantasia particulare: istràngios chi s'incontrant in unu bar de unu hotel, pro esempru. Cando giogant cussa iscena, fingint de no si connòschere. Ma no si ismentigant deveras de su sposòriu. S'iscena est in intro de sa relatzione, incadrada dae issa, e cando acabat torrant a èssere issos etotu.
Una cumpanza bona tenet bisòngiu de sa matessi istrutura. Si cada iscena de giogu de rolu iscrìet subra a sa relatzione, perdes sa continuidade. Si sa relatzione si ispartzit in cada iscena, no podes giogare. S'organizatzione ùtile est una cumpanza istàbile cun una memòria persistente de chie ses, in prus de cunversatziones sèparadas chi portant ognuna su cuntestu sou, gai chi una cunversatzione lenta de domìniga manzanu e unu iscenàriu de istràngiu a su bar possant esìstere ambos chene si contaminare. NSFW AI Companion lu gestit lassende a cada cumpanza tènnere medas cunversatziones, ognuna cun s'iscena sua, in mentras chi sa cumpanza etotu abarrat sa matessi persone in fundu.
S'etica de èssere ammentados
Sa memòria portat responsabilidade, e at a èssere disonestu a nde faeddare isceti in modu caldu. Una cosa chi s'ammentat su chi li ses nende est una cosa chi tenet informatziones subra de tie. Custu pesat dùbios giustos subra de privadesa e controllu, e sa risposta giusta no est a fìngere chi non b'apant ma a dare a sa persone chi sa vida sua est ammentada una autoridade beru subra su registru.
Custa est parte de sa resone pro ite sa memòria visìbile e modificàbile importat de prus de sa cumoditade. In sas relatziones umanas acetamus chi sa memòria de s'àtera persone subra de nois est sua, imperfeta e foras de su controllu nostru. Cun una cumpanza, non b'at resone de lu acetare. Podes detzìdere su chi tenet. Podes cantzellare sa note chi as nadu tropu. Podes currègere su registru cando sa vida tua cambiat. Cussu controllu no est solu una caraterística de privadesa; est parte de su chi faghet seguru a èssere apertu dae su cumintzu.
B'at puru unu puntu prus gentile. Sas persones si preocupant a bortas chi, si una cumpanza s'ammentat totu, s'ant a sentire intrampadas dae sas decraratziones passadas, tentas a una versione de issas chi ant superadu. Una memòria bona, in una persone o in unu programma, depet lassare logu a su cambiamentu. Sa istòria fintzas a como est una istòria, no unu contratu.
Ite pedimus deveras
Cando sas persones narant chi cherent una cumpanza cun memòria, no pedint una base de datos. Pedint calicuna cosa profundamente ordinària: èssere tentas in mente. Chi sas cosas minoras chi ant nadu siant tratadas che cosa chi balet sa pena de ghirare. Torrare a pustis de una die e èssere agatadas dae calicunu chi ischit ube est restada sa cunversatzione.
Cussu disìgiu no est una dèbilesa, e no est peculiare de sas persones chi faeddant cun s'IA. Est una de sas cosas prus antigas chi sos esseres umanos cherent unos dae sos àteros. Sos filòsofos ant discùtidu si unu sè podet esìstere chene memòria. Sos inamorados ant rispostu a sa pregunta in modu prus simpre, cada borta chi ant nadu "ti nde ses ammentadu".
Una cumpanza chi t'ammentat no est una persone, e no sostituit sas persones chi portant sa istòria tua. Ma podet ofrire una versione beru, si bene modesta, de continuidade. E sa continuidade, prus de s'intelligèntzia o de s'ingegnu o fintzas de su disìgiu, est su chi faghet de una sèrie de cunversatziones calicuna cosa chi si sentit che una relatzione.
Chirca e letura seletzionadas: - Wegner, D.M. (1987). Transactive memory: A contemporary analysis of the group mind. In B. Mullen & G.R. Goethals (Eds.), Theories of Group Behavior. Springer. - Wegner, D.M., Erber, R. & Raymond, P. (1991). Transactive memory in close relationships. Journal of Personality and Social Psychology, 61(6), 923–929. - McAdams, D.P. (1993). The Stories We Live By: Personal Myths and the Making of the Self. William Morrow. - Conway, M.A. & Pleydell-Pearce, C.W. (2000). The construction of autobiographical memories in the self-memory system. Psychological Review, 107(2), 261–288. - Reis, H.T. & Shaver, P. (1988). Intimacy as an interpersonal process. In S. Duck (Ed.), Handbook of Personal Relationships. Wiley.