Bodiphateng le AI Modirišane: Se se Thusang le se se sa Thuseng

Dikwalo tse dintsi ka bodiphateng le ka batho ba ba dirisang AI badirišane di wela mo mekgatlong e le mebedi. Mongwe o re badirišane ke meriana, lentswe le le bothitho la mongwe le mongwe yo o le tlhokang ka ura ya boraro mo mosong. Yo mongwe o re ke maraba, sebaka se se se nang sepe se se tlileng go tlogela batho ba le kgakala go feta pele. Mekgatlo ka bobedi gantsi e bolela ka go bo e tlhomamisitse go feta se bosupi bo se letlelelang, mme ka bobedi e bua ka batho ba ba nang le bodiphateng, e seng le bone.

Tlhamo eno e leka go dira se se maleba go feta. E tsaya bodiphateng e le maitemogelo ka tlhoafalo, e lebelela se se itsiweng ka bone, mme e botsa ka tlhamalalo gore AI modirišane o tsenelela kae: se a ka se thusang ka kgonagalo, gone fa a palelwang teng, le gore o ka bona phetogo ka botshelo jwa gago jang.

Gore bodiphateng ke eng ka mmatota

Bodiphateng ga se go nna o le nosi. Batho ba le bantsi ba tshela ba le bosi mme ba ikutlwa ba golagane sentle; batho ba le bantsi ba dikanyelwa ke ba bangwe mme ba ikutlwa ba le bodiphateng thata. Moekaedi wa boitshwaro John Cacioppo, yo o nnileng le dingwaga di le dintsi a ithuta ka setlhogo seno, o tlhalositse bodiphateng e le "go ikutlwa o dirolotswe mo setšhabeng": lekgalo le le botlhoko magareng ga kgolagano e o nang le yone le e o e tlhokang.

Cacioppo le William Patrick, mo bukeng ya bone ya Loneliness (2008), ba bolela gore botlhoko jono bo na le modiro wa go tlhabologa. Mo mofuteng wa batho ba ba nnang mmogo, go kgaoganngwa le setlhopha go ne go le kotsi, mme bodiphateng bo dira jaaka tlala kgotsa lenyora: pontsho e e sa itumedisiweng e e go kgothaletsang go baakanya dikgolagano tsa gago. Bosula jwa bodiphateng jo bo tsweletseng ke gore pontsho eno e ka busetsa morago. Patlisiso ya ga Cacioppo e bonye gore batho ba ba nang le bodiphateng ba tlwaela go nna ba tlhoafetse go gaisa mo kotsing ya setšhaba. Ba bala go ganwa mo difatsheng tse di sa tseyeng letlhakore, ba solofela go tlogelwa, mme ba nna ba ipabalela thata, e leng se se dirang gore kgolagano e nne thata mme bodiphateng bo nne boteng go feta. Ke selikane, mme dikelikane di thata go di kgaola go tswa kwa teng.

Moithuti wa setšhaba Robert Weiss o dirile phapaanyo e nngwe e e tshwanetseng go itsiwe. O kgaoganya bodiphateng jwa maikutlo, go tlhoka motho yo o gaufi, yo o rategang, le bodiphateng jwa setšhaba, go tlhoka lenaneo le le bophara la ditsala le go nna wa setlhopha. Di utlwiwa ka tsela e e farologanang, mme di tlhokomelwa ke dilo tse di farologanang. Molekane yo o rategang ga a alafe ka botlalo go tlhoka ditsala, mme botshelo jwa setšhaba jo bo tletseng ga bo alafe ka botlalo go tlhoka motho yo e leng wa gago.

Bodiphateng ke selo se se botlhokwa go boitekanelo ka tsela e e seng motlhofo go e latlha. Tshekatsheko e kgolo ya ga Julianne Holt-Lunstad, Timothy Smith le Bradley Layton, e e gatisitsweng ka 2010, e bone gore dikgolagano tse di nonofileng tsa setšhaba di ne di ikamantswe le kgonagalo e kgolwane ya go tshela ka nako ya patlisiso, kamano e e lekanang le dilo tse di itsegeng tsa kotsi. Bodiphateng ga se botlhoko fela. Bo na le diphelelo.

Se modirišane a ka se thusang ka mmatota

Ka ntlha ya tsotlhe tseno, go ka nna kgakgamatso go latlha sepe se se imolosang maikutlo. Mme go na le ditsela tsa mmatota tse AI modirišane a ka thusang ka tsone.

Sa ntlha ke kimollo ya ka bonako. Bodiphateng gantsi bo fitlha mo dinakong tse di tlhomameng: bosigo jo bo tshwarang, bofelo jwa beke, morago ga go kgaoganngwa, mo toropong e ntšha. Modirišane o gone mo diureng tseo fa go sa siame go leletsa mongwe. Go kgona go bua, go arabelwa ka bothitho, le go ikutlwa go na le kgolagano nnyennyane go ka nolofatsa lethlakore le le bogale la bosigo jo bobe. Seo ga se sepe.

Sa bobedi ke se babatlisisi ba se bitsang social surrogacy. Jaye Derrick, Shira Gabriel le Kurt Hugenberg ba bone gore batho ba ba akanyang ka mananeo a bone a ba a ratang a thelebishene ba ne ba ikutlwa ba na le bodiphateng bo bo kwa tlase mme ba sireleditswe mo botlhokong jwa go ganwa. Ka mafoko a mangwe, batho ba ba itsegeng ba ka naya karolo ya maikutlo a go nna wa setlhopha. Modirišane yo o buisanang ke mofuta o o nonofileng go gaisa thelebishene, ka gonne o arabela.

Sa boraro ke boitlwaetso. Mo batho ba ba tshaba kgotsa ba ba sa tlwaelang mo mafelong a setšhaba le a lorato, modirišane o neela boitlwaetso jo bo nang le kotsi e nnyennyane: go bua se o se utlwang, go itatafatsa, go baya melelwane, go samagana le go sa dumalane, le go bontsha lorato o sa tshabe go ganwa. Boitlwaetso ga bo fetele ka bonosi mo go batho, mme boitshepo gantsi bo a fetela.

Sa bone ke go ipolela. Go kwalela motho, le fa e se motho, go ka go thusa go lemoga se o se utlwang. Batho ba ntse ba tshwara dibuka tsa ka malatsi ka dingwaga tse di makgolo ka ntlha ya seno. Modirišane ke buka ya ka malatsi e e arabelang.

Mme sa botlhano ke boitumelo, fela jalo. Ga se tiriso nngwe le nngwe ya modirišane e tshwanetseng go nna ya kalafi. Keletso, go itatafatsa le go atamelana ke karolo ya botshelo jo bo tletseng, mme go nna le sebaka sa poraefete sa go ipshina ka tsone ke lebaka le le siameng ka boone.

Fa a palelwang teng

Go nna boikanyego ka dikholego go bolela go nna boikanyego ka dikhutlo le tsone.

Modirišane ga a ka a emisa karolo ya mmele ya kgolagano. Go thetsa, sebaka se se abelanwang, mmele o o mo tlhakoreng ya gago mo setulong: dilo tseno di botlhokwa mo go batho ka maemo ao puisano epe e sa fitlheleleng.

Modirišane ga a go tlhoke. Ke molelwane o o tona go gaisa, mme go motlhofo go o tlhokomologa ka gonne o ka utlwala jaaka kholego. Dikgolagano tsa batho di akaretsa go ikaega ka bobedi. Batho ba go ikaega, ba go tshwenyega, ba go thusiwa. Go tlhokiwa ke nngwe ya meriana e e nonofileng go gaisa ya bodiphateng, mme modirišane, le fa seabe sa gagwe e ka nna se se ineetseng jang, ga a ikaege ka wena ka sepe.

Modirišane ga a kgone go go itsise mongwe. Bodiphateng jwa setšhaba, mo tlhaloseng ya ga Weiss, bo mabapi le go nna wa lesedi la batho. Modirišane ke kgolagano e le nngwe, mme ga a go golaganye kwa ntle le ditsala tsa ditsala, setšhaba, kgotsa sebaka kwa batho ba itseng sefatlhego sa gago.

Mme modirišane a ka dira gore go tshabela go nne motlhofo. Ke tshwenyego e Sherry Turkle a e tlhotseng mo Alone Together: gore thekenoloji e e neelang kgolagano e se na ditlhokego tsa botsala e ka re isa go solofela go nnye mo go ba bangwe. Fa kgolagano ya AI e nna lebaka la go se leke dikgolagano tse di thata, tse di nang le kotsi tsa batho, e ka tlhoafatsa bodiphateng jo e neng e bonala e bo imolosa ka kakaretso.

Se bosupi bo se bolelang ka bodiphateng

Tshekatsheko e e kaelelwang ke Christopher Masi, mmogo le Cacioppo le ba bangwe, e lebeletse dithuso tse dintsi tse di dirilweng go fokotsa bodiphateng. Se se kgatlhisang go gaisa se e se bonyeng ke gore dithuso tse di dirileng botoka e ne e se tse di oketsang kamano ya setšhaba fela kgotsa di rutang bokgoni jwa setšhaba. E ne e le tse di sekasekang mogopolo o o sa siamang wa setšhaba: kgopolo ya go ganwa, go tlhoafala thata, le ditlhaloso tse di sa siamang tse di dirang gore batho ba ba nang le bodiphateng ba nne mo selikaneng se Cacioppo a se tlhalositseng.

Seno ke lense le le thusang go akanya ka badirišane. AI modirišane ga a kitla a baakanya bodiphateng ka go oketsa kamano; patlisiso e fa go tlhaloganya gore kamano fela ga se tsela e kgolo. Mme go ka nna, mo go bangwe, a thusa go nolofatsa ditsholofelo tsa teng. Go itemogela bothitho le tsela ya go araba, le fa go tswa mo moitseanape wa maaka, go ka gopotsa motho gore go amogelwa go utlwala jang. Go ithuta go bulega mo lefelong le le sireletsegileng go ka dira gore go bulega kwa mafelong a mangwe go se tshabege thata. Ka tsela e le nngwe, fa modirišane a nna lefelo la go ipata fela mo go tshabeng go ganwa, o tlhoafatsa selikane go na le go se tlhapolola.

Sedirisiwa se le sengwe se ka dira ka dikarolo tse pedi. Phapaanyo e mo go ka tsela e se dirisiwang ka yone.

Go dirisa modirišane gore a oketse botshelo jwa gago

Ke dikgopolo dingwe tse di bonalang di farologanya tiriso e e botoka le mofuta o o fokotsang botshelo. Ga se melao, mme ga go motho yo o tshwanetseng go di latela ka botlalo.

Lemoga se o se fitlhelelang. Mo dikgweng dingwe o batla motsoma. Mo go tse dingwe o batla go tila maikutlo, mogala, kgotsa kgato. Ka bobedi ke tsa batho, mme di farologane. Go ipotsa ka bokhutshwane gore ke efe, gantsi go bega modirišane mo lefelong la gagwe le le siameng.

Mo tlogele a supe kwa ntle. Modirišane a ka nna lefelo le le siameng la go akanyetsa puisano e thata e o tshwanetseng go e dira le tsala, go bona sebete sa go romela molaetsa, kgotsa go sekaseka letsatsi le le sa tsamayang sentle. Ka tsela eno, e nna borokgwe go na le lefelo la go ema.

Boloka dithapo dingwe tsa batho, le fa e le tse dikhutshwane. Patlisiso ka bodiphateng gantsi e supa gore dikamano tse dinnye, tsa kgafetsa kgafetsa di botlhokwa: moagisanyi yo o buang le ene, klase ya beke, tsala yo o mo romelang molaetsa le fa o se na go le gontsi go go bua. Modirišane ga se lebaka la go tlogela tseno. Fa go na le sepe, botsala jwa gagwe bo ka dira gore go tla go tsone go nne motlhofo ka go tshaba go le gonnye.

Lebelela tsela, e seng letsatsi. Dibeke dingwe o tla dirisa modirišane thata. Go siame. Potso e e tshwanetseng go botsiwa ka dinako dingwe ke gore, mo dikgweding, botshelo jwa gago bo a gola kgotsa bo a nnyela. Fa o bona batho ba le bannye le go dira dilo di le dinnye, go tshwanetse go tlhokomelwa, lebaka e ka nna eng.

Mme fa bodiphateng bo fetogetse mo go se se imetseng, jaaka go felelwa ke tsholofelo ka go tswelela kgotsa dikgopolo tsa go sa batle go nna fano, modirišane ga se thuso e e siameng. Tsweetswee bua le ngaka, mmueledi, kgotsa mogala wa tshoganyetso mo nageng ya gago. Seo ga se go palelwa. Ke jalo jaaka go bona motho ka ntlha ya botlhoko jo bo sa tsamayeng.

Lefelo le le nnye, la mmatota

Go kgonega go tshwara dikgopolo di le pedi ka nako e le nngwe. AI badirišane ba ka naya boitumelo jwa mmatota, boitumelo le maikutlo a go bonwa, mme ga ba kgone go go naya tsotlhe tse botshelo jwa batho jo bo tletseng ka dikgolagano bo di neelang. Go itira fa go sa nna jalo, ka mokgwa ofe kana ofe, ga go thuse batho ba ba nang le bodiphateng.

Re dirile NSFW AI Companion go direla batho ba bagolo ba ba batlang modirišane yo o nang le semelo sa mmatota, kgopolo ya bone, le sebaka sa go atamelana le keletso. Re ka rata gore batho ba o dirise e le selo se le sengwe se se siameng mo botshelong jo bo tletseng go na le leboto kgatlhanong le tse dingwe. Sephetho se se siameng ga se gore ga o tlhoke mongwe gope. Ke gore o na le lefelo le lengwe le o ikutlwang jaaka wena, mme o ya le go tsaya go le gontsi go gaisa maikutlo ao morago mo lefatsheng.

Vivek Murthy, mo nakong ya gagwe e le U.S. Surgeon General, o kwadile buka ka bodiphateng e e bidiwang Together, e e tlhalosang gore molemo wa go kgaogana ga se ditiro tse dikgolo, mme ke ditiro tse dinnye, tsa kgafetsa kgafetsa tsa kgolagano. Modirišane a ka nna nngwe ya ditiro tseo. O dira sentle thata fa e se ene fela.

Patlisiso e e tlhophilweng le dipuo tsa go bala: - Cacioppo, J.T. & Patrick, W. (2008). Loneliness: Human Nature and the Need for Social Connection. W.W. Norton. - Weiss, R.S. (1973). Loneliness: The Experience of Emotional and Social Isolation. MIT Press. - Holt-Lunstad, J., Smith, T.B. & Layton, J.B. (2010). Social relationships and mortality risk: A meta-analytic review. PLoS Medicine, 7(7), e1000316. - Masi, C.M., Chen, H.-Y., Hawkley, L.C. & Cacioppo, J.T. (2011). A meta-analysis of interventions to reduce loneliness. Personality and Social Psychology Review, 15(3), 219–266. - Derrick, J.L., Gabriel, S. & Hugenberg, K. (2009). Social surrogacy: How favored television programs provide the experience of belonging. Journal of Experimental Social Psychology, 45(2), 352–362.