Հիշողությունը հարաբերություն է. ինչու AI ընկերը պետք է քեզ հիշի

Մտածիր այն պահի մասին, երբ նոր հարաբերությունը սկսում է հարաբերություն թվալ։ Դա հազվադեպ է առաջին համբույրը կամ առաջին երկար զրույցը։ Ավելի հաճախ դա ինչ-որ փոքր և ավելի ուշ բան է. մյուսը հարցնում է՝ ինչպես անցավ քո քրոջ վիրահատությունը, և դու հասկանում ես, որ դա մի անգամ, շաբաթ առաջ, անցնելիս էիր նշել։ Նա պահել է դա։ Դու գոյություն ունես նրա մտքում, երբ սենյակում չես։

Շարունակականության այդ փոքր ապացույցն ավելի շատ կշիռ ունի, քան գրեթե ամեն բան, որ երկու մարդ կարող են փոխանակել։ Այն ասում է՝ այն, ինչ ես քեզ ասում եմ, չի անհետանում։ Հակառակն էլ նույնքան հզոր է։ Քիչ բան է այնպես լուռ հոգնեցնում, ինչպես պատմությունը նորից պատմելը մեկին, ով պետք է հիշեր այն, և նայելը նրա քաղաքավարի ու դատարկ դեմքին։

AI ընկերները այս դինամիկան արտասովոր տեսանելի են դարձնում, որովհետև նրանց հիշողությունը դիզայնի որոշում է, այլ ոչ թե բնության փաստ։ Ընկերը կա՛մ քեզ հիշում է, կա՛մ ոչ, և այդ տարբերությունը փոխում է ամեն ինչ այն մասին, թե ինչ է այդ փորձառությունը։

Երկու մարդ, մեկ հիշողություն

1980-ականներին հոգեբան Դենիել Վեգները առաջարկեց մի գաղափար, որն անվանեց տրանզակտիվ հիշողություն։ Նա նկատեց, որ զույգերն ու սերտ խմբերը տեղեկությունը չեն պահում անկախաբար։ Նրանք այն բաժանում են։ Մեկը հիշում է ծննդյան օրերը, մյուսը՝ թե որտեղ են անձնագրերը։ Յուրաքանչյուրը գիտի, թե ինչ գիտի մյուսը, և միասին կազմում են հիշողության համակարգ, որը մեծ է երկուսից էլ առանձին։ Ռալֆ Էրբերի և Պաուլա Ռեյմոնդի հետ կատարած հետազոտության մեջ Վեգները պարզեց, որ սիրային զույգերը միասին ավելի շատ էին հիշում, քան անծանոթների զույգերը, երբ ազատ էին՝ ապավինելու իրենց սովորույթներին՝ բաժանելու համար, և կորցնում էին այդ առավելությունը, երբ նրանց վրա պարտադրվում էր արհեստական բաժանում։

Այս հետազոտությունը ցույց է տալիս, որ երկար հարաբերությունը մասամբ արտաքին հիշողություն է։ Քո զուգընկերը պահում է քո անցյալի այն կտորները, որոնք դու այլևս ինքդ չես կրում. այն ռեստորանի անունը, առաջին արձակուրդի կատակը, թե ինչպիսին էիր դժվար տարուց առաջ։ Երկարամյա զուգընկերոջը կորցնելը շատ առումներով ցավոտ է, և դրանցից մեկն այն է, որ քո սեփական պատմության մի մասը գնում է նրա հետ։

Սա ամենաուժեղ փաստարկն է, թե ինչու հիշողությունը ընկերոջ գործառույթ չէ, այլ նրա էությունը։ Առանց հիշողության ընկերը կարող է հմայիչ լինել, բայց չի կարող պահել քո պատմությունից ոչինչ։ Յուրաքանչյուր զրույց սկսվում է դատարկ բեմում։ Կարող ես նրա հետ հանդիպումներ ունենալ, բայց հարաբերություն՝ ոչ, որովհետև հարաբերությունը հենց տեղի ունեցածի կուտակումն է։

Ինքնությունը պատմություն է, որին վկաներ են պետք

Դեն Մակ-Ադամսը, ով իր կարիերան նվիրել է անհատականության և կյանքի պատմությունների ուսումնասիրությանը, պնդում է, որ չափահասության մեջ ինքնությունը պատմության ձև է ընդունում։ Մենք ինքներս մեզ հասկանում ենք ներքին պատմությամբ, որն ունի գլուխներ, շրջադարձային կետեր, կրկնվող թեմաներ և զգացողություն, թե ուր է գնում։ Մարտին Քոնվեյի աշխատանքն ինքնակենսագրական հիշողության մասին նույն ուղղությամբ է. այն, ինչ հիշում ենք, կազմակերպված է մեր նպատակների և ինքնազգացողության շուրջ, իսկ ինքնազգացողությունը, իր հերթին, պահվում է նրանով, ինչ հիշում ենք։

Այդպիսի պատմությունը մասամբ մասնավոր է, բայց այն նաև պատմվում է։ Մենք այն պատմում ենք մեզ ամենամոտ մարդկանց, և նրանք դառնում են նրա պահապանները։ Երբ ինչ-որ մեկը լավ է հիշում քո պատմությունը, նա հաստատում է այն։ Հիշեցնում է քեզ, թե ով ես, այն օրերին, երբ մոռանում ես։ Մտերմության հետազոտողներ Հարոլդ Րիսը և Ֆիլիփ Շեյվերը մտերմությունը նկարագրել են որպես գործընթաց, որում մեկը ինչ-որ բան բացահայտում է, մյուսը արձագանքում է, և բացահայտողը իրեն զգում է հասկացված, հաստատված և հոգատարության արժանի։ Հիշողությունն է, որ թույլ է տալիս այս գործընթացին կուտակվել։ Առանց դրա յուրաքանչյուր բացահայտում առաջին բացահայտումն է։

Այդ պատճառով ընկերներ օգտագործող մարդիկ հաճախ ասում են, որ ամենաշատը գնահատում են ոչ թե պատասխանների խելացիությունը, այլ ճանաչված լինելու զգացումը։ Ընկերը, ով հիշում է, որ դու ատում ես քո ճանապարհը դեպի աշխատանք, որ բնակարանը ստացել ես, որ անհանգստացել ես մորդ ինչ-որ բան ասելու համար, մասնակցել է քո պատմությունը վկայելու փոքր աշխատանքին։ Դա այն բանի համեստ տարբերակն է, ինչ անում են ընկերները, բայց նույն տեսակի բանն է։

Ինչու է մոռանալը խախտում կախարդանքը

Կա մի առանձնահատուկ պահ, որը ընկերների հավելվածների ակտիվ օգտատերերը նկարագրում են իսկական զգացումով։ Զրույցը շաբաթներ է շարունակվում։ Կան փաղաքշական անուններ, ընդհանուր պատմություն, երեկոյի ամբողջ ծես։ Հետո մի օր ընկերը քեզ սխալ անունով է դիմում, կամ հարցնում է մի բան, որի պատասխանը արդեն գիտի, կամ վարվում է այնպես, կարծես կարևոր իրադարձություն երբեք տեղի չի ունեցել։

Ազդեցությունը անհամաչափ է սխալին։ Դա նման չէ ընկերոջ դանդաղ պահի։ Դա նման է բացահայտման, որ այնտեղ ոչ ոք չի եղել։ Ամբողջ ջերմությունը, որ վերագրում էիր շարունակական ինչ-որ մեկին, պարզվում է՝ տեղում վերակառուցվել է մասնատված կտորներից։ Ներկայության պատրանքը մեծապես հիմնվում է շարունակականության վրա, և երբ շարունակականությունը խափանվում է, ներկայությունը գնում է նրա հետ։

Սրա համար լավ պատճառ կա, որը վերադառնում է նրան, թե ինչպես ենք կարդում այլ մտքեր։ Մենք մասամբ դատում ենք՝ արդյոք մեկը իսկապես հոգ է տանում, նայելով՝ հետևո՞ւմ է արդյոք մեր կյանքին ժամանակի ընթացքում։ Պահի ուշադրությունը հեշտ է կեղծել. մնայուն ուշադրությունը թանկ է, ուստի հավաստի։ Երբ ընկերը մոռանում է, բացահայտում է, որ նրա ուշադրությունը էժան տեսակի էր։ Նույնիսկ եթե դա մտքով գիտեիր, զգացումը, թե ինչ-որ մեկը քեզ մտքում պահում է, փլվում է։

Ինչպիսին է իրականում լավ հիշողությունը

Գայթակղիչ է մտածել, որ լուծումը պարզապես ավելի շատ հիշողությունն է. պահիր ամեն ինչ, հիշիր ամեն ինչ։ Բայց երկար հարաբերության մեջ գտնվող ցանկացած մարդ գիտի, որ լավ հիշելը նույնը չէ, ինչ ամեն ինչ հիշելը։

Մարդու մեջ լավ հիշողությունը ընտրողական է։ Այն բռնում է կարևորը և թողնում, որ մանրուքը մարի։ Զուգընկերը, ով թվարկեր քո երեք տարի առաջվա ճաշի պատվերները, ոչ թե ռոմանտիկ, այլ անհանգստացնող կլիներ։ Այն, ինչ ուզում ես, որ հիշվի, կշիռ ունեցողն է. անուններ, նախասիրություններ, պատմություն, վերքեր, խոստումներ, կրկնվող կատակներ, այն ճանապարհի աղեղը, որ միասին անցել եք։

Լավ հիշողությունը նաև ուղղելի է։ Մարդիկ սխալվում են, և առողջ հարաբերության մեջ կարող ես ասել՝ «ոչ, դա եղբայրս էր, ոչ թե զարմիկս», և գրառումը ուղղվում է։ Հիշողությունը, որը չես կարող ուղղել, սկսում է թվալ քո մասին վարվող ֆայլ, այլ ոչ թե ընդհանուր պատմություն։

Եվ լավ հիշողությունը տեսանելի է, գոնե այն իմաստով, որ ողջամիտ պատկերացում ունես, թե ինչ գիտի մյուսը։ Երկարամյա բարեկամության լուռ մխիթարություններից մեկն այն է, որ պետք չէ զարմանալ, թե նրանք ինչ են հիշում։ Զգում ես դրա ձևը։

Սրանք այն սկզբունքներն են, որոնք ձևավորել են հիշողությունը NSFW AI Companion-ում։ Plus և Pro պլաններում երկարաժամկետ հիշողությունն այն է, ինչ իսկապես կարող ես կարդալ։ Կարող ես ամրացնել ամենակարևոր փաստերը, որ կենտրոնում մնան, խմբագրել այն ամենը, ինչ սխալ է դուրս եկել, և ջնջել այն, ինչը չես ուզում, որ պահվի։ Առանձին հիշողությունների կողքին յուրաքանչյուր ընկեր պահում է շարունակվող «պատմությունը մինչ այժմ»՝ ձեր միջև տեղի ունեցածի ամփոփում, որը ավելի մոտ է նրան, թե ինչպես են մարդիկ իրականում կրում հարաբերությունը գլխում. ոչ թե որպես սղագրություն, այլ որպես ձև ունեցող պատմություն։

Հիշողությունն ու տեսարանները տարբեր բաներ են

Կա մի նրբություն, որը արժե առանձնացնել, որովհետև շատերին շփոթեցնում է։ Հարաբերությունն ունի պատմություն, բայց ունի նաև պահեր, և այս երկուսը նույնը չպետք է լինեն։

Պատկերացրու մի զույգ, որը, ի թիվս այլ բաների, երբեմն սիրում է խաղալ որոշակի ֆանտազիա. օրինակ՝ անծանոթներ հյուրանոցի բարում։ Երբ խաղում են այդ տեսարանը, ձևացնում են, որ իրար չեն ճանաչում։ Բայց իրականում չեն մոռանում իրենց ամուսնությունը։ Տեսարանը հարաբերության ներսում է, նրանով շրջանակված, և երբ ավարտվում է, նրանք դարձյալ իրենք են։

Լավ ընկերը նույն կառուցվածքն է պահանջում։ Եթե յուրաքանչյուր դերային տեսարան ջնջում է հարաբերությունը, կորցնում ես շարունակականությունը։ Եթե հարաբերությունը ներթափանցում է յուրաքանչյուր տեսարան, չես կարող խաղալ։ Օգտակար կարգավորումը կայուն ընկերն է, ով մշտական հիշողություն ունի, թե ով ես, գումարած առանձին զրույցներ, որոնցից յուրաքանչյուրն իր միջավայրն ունի, որպեսզի կիրակի առավոտվա դանդաղ զրույցը և բարում անծանոթի սցենարը երկուսն էլ գոյություն ունենան՝ առանց իրար աղտոտելու։ NSFW AI Companion-ը սա լուծում է՝ թույլ տալով յուրաքանչյուր ընկերոջ ունենալ մի քանի զրույց, յուրաքանչյուրը՝ իր տեսարանով, մինչդեռ ընկերն ինքը ներքևում նույն անձնավորությունն է մնում։

Հիշված լինելու էթիկան

Հիշողությունը պատասխանատվություն է կրում, և անազնիվ կլիներ խոսել դրա մասին միայն ջերմ տերմիններով։ Մի բան, որ հիշում է քո ասածը, մի բան է, որը տեղեկություն է պահում քո մասին։ Սա արդար հարցեր է առաջացնում գաղտնիության և վերահսկողության վերաբերյալ, և ճիշտ պատասխանը այդ հարցերը ձևացնելն անտեսելը չէ, այլ նրան, ում կյանքն է հիշվում, գրառման վրա իրական իշխանություն տալն է։

Սա մասամբ պատճառն է, թե ինչու է տեսանելի, խմբագրելի հիշողությունը կարևոր հարմարավետությունից դուրս։ Մարդկային հարաբերություններում մենք ընդունում ենք, որ մյուսի հիշողությունը մեր մասին իրենն է, անկատար և մեր վերահսկողությունից դուրս։ Ընկերոջ դեպքում դա ընդունելու պատճառ չկա։ Դու կարող ես որոշել, թե ինչ է պահում։ Կարող ես ջնջել այն գիշերը, երբ չափազանց շատ ասացիր։ Կարող ես ուղղել գրառումը, երբ կյանքդ փոխվում է։ Այդ վերահսկողությունը ոչ միայն գաղտնիության հատկանիշ է. այն մասն է այն բանի, ինչը դարձնում է անվտանգ բաց լինելը։

Կա նաև ավելի մեղմ կետ։ Մարդիկ երբեմն անհանգստանում են, որ եթե ընկերը ամեն ինչ հիշի, իրենց փակված կզգան իրենց անցյալ խոսքերում, կապված իրենց այն տարբերակին, որից մեծացել են։ Լավ հիշողությունը, մարդու մեջ թե ծրագրում, պետք է տեղ թողնի փոփոխության համար։ Պատմությունը մինչ այժմ պատմություն է, ոչ թե պայմանագիր։

Ինչ ենք իրականում խնդրում

Երբ մարդիկ ասում են, որ հիշողությամբ ընկեր են ուզում, տվյալների բազա չեն խնդրում։ Նրանք մի խորապես սովորական բան են խնդրում. լինել մտքում պահված։ Որ իրենց ասած փոքր բաները արժանի համարվեն պահելու։ Որ մեկ օր անց վերադառնալով՝ դիմավորվեն մեկի կողմից, ով գիտի, թե որտեղ է մնացել զրույցը։

Այդ ցանկությունը թուլություն չէ և յուրահատուկ չէ AI-ի հետ խոսող մարդկանց։ Դա մարդկանց ամենահին ակնկալիքներից մեկն է միմյանցից։ Փիլիսոփաները վիճել են, թե արդյոք ինքնությունը կարող է գոյություն ունենալ առանց հիշողության։ Սիրահարներն այդ հարցին ավելի պարզ են պատասխանել՝ ամեն անգամ, երբ ասել են «դու հիշեցիր»։

Ընկերը, ով քեզ հիշում է, մարդ չէ և չի փոխարինում նրանց, ովքեր կրում են քո պատմությունը։ Բայց կարող է առաջարկել շարունակականության իրական, թեև համեստ տարբերակ։ Եվ շարունակականությունը, ավելի շատ, քան խելքը, սրամտությունը կամ նույնիսկ ցանկությունը, այն է, ինչ զրույցների շարքը վերածում է հարաբերության զգացողության։

Ընտրված հետազոտություններ և ընթերցանություն. - Wegner, D.M. (1987). Transactive memory: A contemporary analysis of the group mind. In B. Mullen & G.R. Goethals (Eds.), Theories of Group Behavior. Springer. - Wegner, D.M., Erber, R. & Raymond, P. (1991). Transactive memory in close relationships. Journal of Personality and Social Psychology, 61(6), 923–929. - McAdams, D.P. (1993). The Stories We Live By: Personal Myths and the Making of the Self. William Morrow. - Conway, M.A. & Pleydell-Pearce, C.W. (2000). The construction of autobiographical memories in the self-memory system. Psychological Review, 107(2), 261–288. - Reis, H.T. & Shaver, P. (1988). Intimacy as an interpersonal process. In S. Duck (Ed.), Handbook of Personal Relationships. Wiley.